Familie en Menslike Liggaam

Baba
onderwerp
  • basiese
Daar is nie baie bekend oor die versorging van babas in bybelse tye nie. Ná die geboorte In Esegiël 16:4 word ʼn aantal dinge, wat waarskynlik baie algemeen was ná die geboorte van ʼn baba, genoem: die naelstring is gesny, die kind is gebad en met sout ingevryf en in doeke toegedraai. Waarom babas ...
item.title
Beenderehuis
Foto
  • basiese
Begrafnis
onderwerp
  • basiese
Daar was ʼn verskeidenheid begrafnisgebruike in Israel, wat soortgelyk was aan dié van ander kulture wat hulle omring het. Rou Die persoon wat gesterf het, is betreur deur klaagliedere, die dra van spesiale klere en deur kaalvoet te loop.  Draagbaar Die ontslapene is op ʼn draagbaar na sy graf gedra. ...
Besnydenis
onderwerp
  • basiese
Sowel die Israeliete as die omringende volke het hulle mans besny. In die Bybel behels besnydenis die verwydering van die voorhuid van die manlike geslagsorgaan. Vroulike besnydenis is onbekend. Meer inligting oor besnydenis kan gevind word by: besnydenis in die Bybel; besnydenis buite die Bybel.
Besnydenis buite die Bybel
onderwerp
  • basiese
Besnydenis word nie net in die Bybel aangetref nie. Die gebruik was ook algemeen onder die nasies rondom Israel. Besnydenis onder omringende volke Daar was ander nasies in die Ou Nabye Ooste wat besnydenis beoefen het: die Ammoniete; die Edomiete (tot die tweede eeu v.C.); die Egiptenare; die ...
Besnydenis in die Bybel
onderwerp
  • basiese
In die Bybel speel besnydenis ʼn belangrike rol. Dit word beskou as ʼn teken van die verbond met God. Die konsep kan sowel letterlik as figuurlik gebruik word. Besnydenis in die Ou Testament Besnydenis word eerstens genoem as ʼn teken van God se verbond met Abraham. Besnydenis behels die verwydering ...
item.title
Blindheid
onderwerp
  • basiese
Daar is verskeie verhale oor blindheid in die Bybel. Daar bestaan ook wette vir die beskerming van blinde mense, soos in Levitikus 19:14. Maar blindheid is ook as ʼn gebrek beskou, en blinde mense is daarom nie toegelaat om priesters (Levitikus 21:18) te word nie. Beskerming Blinde mense word ...
Bloedwraak
onderwerp
  • basiese
Wanneer iemand vermoor is, het die familie die opsie gehad om wraak te neem deur die moordenaar om die lewe te bring. Hierdie bloedwraak was egter onderworpe aan sekere reëls. Hoekom bloedwraak? Bloedwraak was ʼn manier om ʼn balans, wat deur die moordenaar versteur is, te herstel. Wanneer iemand ...
Bruidskat
onderwerp
  • basiese
Wanneer ʼn vrou in die huwelik uitgegee is, moes die (familie van die) man ʼn bruidskat of bruidsprys betaal. Bruidskat as vergoeding Die bruidskat is bedoel as vergoeding vir die jong meisie se ouers. Hulle het immers die dienste van hulle dogter verloor. Die bruidskat kon in geld of geskenke betaal ...
item.title
Byvrou
onderwerp
  • basiese
In Ou Testamentiese tye kon ʼn man nie net verskeie vroue gehad het nie, maar ook een of meer byvroue. Hierdie byvroue het ʼn laer status gehad en hulle hoofdoel was om kinders te baar. Hulle was ook ʼn simbool van rykdom en mag. Byvroue word nie in die Nuwe Testament genoem nie. Wetlike bepalings ...
Egskeiding
onderwerp
  • basiese
In die wêreld van die Bybel is egskeiding ʼn wettige gebruik, en ʼn man kon sy vrou wegstuur as hy nie langer met haar getroud wou wees nie. Lewenslange kontrak ʼn Huwelik is (in beginsel) beskou as ʼn lewenslange kontrak. Daarom is daar ʼn paar tekste in die Bybel, soos in Maleagi 2:16, waar ons lees ...
Erfporsie
onderwerp
  • basiese
Ná die dood van ʼn pa, het seuns sy besittings as erfporsie ontvang. Die oudste seun het ʼn dubbele deel ontvang, sy eersgeboortereg. Mense kon tydens hulle leeftyd ʼn testament saamstel om uiteen te sit hoe hulle besittings verdeel moes word. Binne die familie In beginsel het dogters nie ʼn erfdeel ...
Familie
onderwerp
  • basiese
Familie was baie belangrik in die bybelse tyd. Familie beteken hier ʼn uitgebreide familie, ʼn pa en sy vrou (of vroue), kinders, skoondogters, kleinkinders en slawe. Struktuur ʼn Familie kon bestaan het uit 50 tot 100 mense en verskeie geslagte, wat almal naby aan mekaar gewoon het. Verskeie families ...
Familiegroep
onderwerp
  • basiese
Elke stam het uit ʼn aantal familiegroepe bestaan. Die familiegroep is dus die tweede grootste eenheid in die ou Israelitiese gemeenskap. Die lede van ʼn familiegroep is (verlangs) familie. Struktuur ʼn Familiegroep het uit ʼn aantal families bestaan. Volgens die familiegroeplyste in Numeri 26, het ʼn ...
Gordel
onderwerp
  • basiese
ʼn Gordel was ʼn breë strook materiaal wat om die middel van die lyf gedra is. Dit was gewoonlik van linne gemaak en soms van leer. ʼn Gordel kon oor ʼn tuniek of ʼn mantel gedra word. Die voue van die breë strook materiaal kon gebruik word as ʼn soort sakkie om kleinerige items te dra. Die gordel as ʼn ...
item.title
Graf
onderwerp
  • basiese
Wanneer mense gesterf het, is hulle begrawe. Daar was verskillende tipes grafte, grafte in die grond of ʼn ruimte wat uit ʼn rots gekap is, was die algemeenste. In die grond Die meeste Jode het hulle dooies in ʼn individuele graf, wat in die grond gegrawe is, begrawe. Dit kan onder andere gesien word ...
item.title
Grafkamer
Foto
  • basiese
item.title
Grimering en liggaamsversorging in ou Israel
onderwerp
  • basiese
In die warm, droë klimaat van die Ou Nabye Ooste, was velsorg amper so algemeen soos nou, en in ʼn gevorderde stadium van ontwikkeling. Vroue het aromatiese salwe aangewend om hulle velle te beskerm teen uitdroging. Hulle het ook hulle gesigte met helder kleure opgemaak, parfuum gebruik en hulle ...
Hart
onderwerp
  • basiese
In die Bybel het die hart nie net ʼn fisiese funksie nie, maar ook ʼn geestelike een. Dit is die plek in die liggaam waar die emosies, gevoelens, moed, insig, kennis en wysheid gevind kan word. Die hart is in elke opsig die simbool van die innerlike persoon. Die hart in die Ou Testament Die woord ...
item.title
Hoofbedekking
onderwerp
  • basiese
In bybelse tye het mans en vroue ʼn doek om hulle koppe gedra as ʼn hoofbedekking. Mans In Ou Testamentiese tye het mans hulle koppe hoofsaaklik bedek as beskerming teen die son. In die meeste gevalle het hulle ʼn doek om hulle koppe gedraai as soos ʼn soort tulband. In die Nuwe Testamentiese tye het ...
Huwelik
onderwerp
  • basiese
Daar is min wetlike voorskrifte oor die huwelik in die Bybel. Tog speel die huwelik ʼn belangrike rol in Ou Testamentiese verhale en in Nuwe Testamentiese verhale. Meeste kulture van die Ou Nabye Ooste voorveronderstel ʼn monogame huwelik. Daar was egter ook byvroue. Wette en reëls rakende egskeiding ...
Huwelik in die Nuwe Testament
onderwerp
  • basiese
In die Nuwe Testament is die huwelik, net soos in die Ou Testament, patriargaal (via die man) van aard: die man het getrou, sy vrou is met hom getroud. Gemiddelde ouderdom Dit is nie bekend wat die gemiddelde ouderdom vir huwelik in die Nuwe Testament was nie. Dit sou waarskynlik soortgelyk gewees ...
Huwelik in die Ou Testament
onderwerp
  • basiese
Huweliksgebruike in die Ou Testament kom veral na vore in verhale. Daar is min wette met betrekking tot die huwelik. Via die man In die Ou Testament het die huwelik via die man ontstaan. Dit was dus patriargaal van aard. ʼn Huwelik is dikwels deur die ouers of familie gereël. Maar daar was ook ...
item.title
Ingang na 'n rotsgraf
Foto
  • basiese
Juweliersware en grimering in ou Israel
onderwerp
  • basiese
Net soos in ons huidige samelewing het die mense in ou Israel baie tyd en aandag aan hul voorkoms bestee. Nie net ryk vroue nie maar ook diegene wat minder welgesteld was, het juweliersware gedra, grimering gebruik, hul liggame met rome en lekkerruikolies versorg en parfuum gebruik. In die Bybel is ...
item.title
Juweliersware in ou Israel
onderwerp
  • basiese
Argeoloë het die volgende juweliersware in Israel gevind waarvan die meeste ook in die Bybel vermeld word: halssnoere; ringe; oorringe; neusringe; armbande; enkelringe; “fibulas”/spelde. Halssnoere ʼn Baie gewilde soort halssnoer in Ou Testamentiese tye was ʼn string krale wat uit verskillende ...
Kinders
onderwerp
  • basiese
In bybelse tye was dit belangrik om kinders te hê. Kinderloosheid was as ʼn groot probleem beskou. Anders as in vandag se tyd was kinders ʼn praktiese noodsaaklikheid. Gawe van God Kinders is as ʼn gawe van God beskou (Psalm 127:3). Om kinders te hê, het verseker dat die ouers se naam bly ...
item.title
Klere van die gewone man
Foto
  • basiese
item.title
Kleredrag
onderwerp
  • basiese
In bybelse tye het mans, vroue en kinders dieselfde soort klere gedra: ʼn onderkleed of tuniek; ʼn bokleed of mantel; ʼn gordel om die tuniek, en soms ʼn gordel rondom die mantel ook; ʼn soort hoofbedekking; sandale. Vroue het gewoonlik ʼn lang tuniek gedra met kort of lang moue en hul koppe toegemaak. ...
item.title
Lendedoek
onderwerp
  • basiese
ʼn Lendedoek was ʼn breë materiaalband wat om die heupe, gewoonlik onder die tuniek gedra is. Arbeiders en slawe het dikwels net ʼn lendedoek by die werk gedra.
Leviraatsplig
onderwerp
  • basiese
Leviraatsplig is ʼn bybelse gebruik, ook bekend as die Leviraatshuwelik of swaershuwelik (levir is die Latynse woord vir swaer). As ʼn man kinderloos sterf, moes sy broer of ʼn ander lid van die familie met die weduwee trou. Agtergrond van Leviraatsplig Die doel van Leviraatsplig was om te verseker ...
Losserskap
onderwerp
  • basiese
Lossing is ʼn bekende gebruik in die Ou Testament. Dit is bedoel om te verseker dat mense en besittings (soos land) in ʼn mense se eie familie bly. Lossing deur die familie As iemand homself as ʼn slaaf moes verkoop om sy skuld af te betaal, kon hy deur ʼn familielid gelos word. As iemand sy land of sy ...
Maagd
onderwerp
  • basiese
Die Hebreeuse woord betula en almah, dikwels vertaal as “maagd” en “jong vrou”, het ʼn redelike algemene betekenis. Dit verwys na ʼn jong en gewoonlik ongetroude vrou. Dit mag ʼn vrou wees wat nog nooit by ʼn man geslaap het nie.   Huwelik Maagdelikheid was nie ʼn voorvereiste vir die huwelik nie. Mans ...
item.title
Mantel
onderwerp
  • basiese
ʼn Mantel of bokleed is bo-oor die boonste deel van die tuniek gedra. Sowel mans as vroue het ʼn bokleed gedra. Die mantel is gewoonlik van swaarder materiaal gemaak as die tuniek, en is met ʼn gordel van materiaal of leer om die middel vasgemaak. Mense het nie altyd ʼn mantel gedra nie. Wanneer ...
Naamgewing
onderwerp
  • basiese
In die Ou en Nuwe Testamente het name dikwels ʼn betekenis gehad. In baie verhale is dit die moeder wat die kind se naam by geboorte kies. ʼn Spesiale betekenis ʼn Persoon se naam het dikwels iets te doen met die omstandighede van die geboorte of bevat ʼn verwysing na iets uit die ouers se verlede ...
Owerspel
onderwerp
  • basiese
Owerspel was ʼn ernstige oortreding in die wêreld van die Bybel. Dit was strafbaar met die dood, soos ook die gebruik in die omringende kulture was. Owerspel in die Ou Testament ʼn Vrou mag nie by enigiemand anders as haar man slaap nie. Dit het nie saak gemaak of die ander man getroud of ongetroud ...
Regte van die eersgeborene (die eersgeboortereg)
onderwerp
  • basiese
Die oudste seun het ʼn dubbele deel van die erfenis ontvang — dit word die geboortereg of die eersgeboortereg genoem. Spesiale regte en verantwoordelikhede Die oudste seun het spesiale regte en verantwoordelikhede gehad ten opsigte van sy familie. Hy het ʼn dubbele deel van die erfenis gekry, soos ...
item.title
Rotsgraf
onderwerp
  • basiese
Vanaf die eerste tempelperiode (omstreeks die agtste eeu voor Christus tot 586 v.C.) tot aan die einde van die tweede tempelperiode (eerste eeu v.C. tot 70 n.C.) is mense in Israel in grafkelders begrawe wat uit rotse gekap is. Eerste tempelperiode Teen die mure van die grafkelders is rakke in die ...
Rou
onderwerp
  • basiese
Wanneer iemand te sterwe gekom het, was daar ʼn verskeidenheid rituele wat mense die geleentheid gebied het om te rou. Rouklere As ʼn teken van rou, het mense hulle klere geskeur, sand of as op hul koppe gestrooi en kaalvoet geloop. Soms is spesiale rouklere gedra, ʼn soort sak wat uit growwe ...
Salfolie
onderwerp
  • basiese
Salfolie het uit ʼn mengsel van olie en geurmiddels bestaan. Die meng van salfolie was die taak van ʼn vakman: ʼn lid van die salfmengers. Liturgiese salfolie Die samestelling van salfolie vir godsdienstige doeleindes word noukeurig voorgeskryf. Die salf mag nie vir ander aardse doeleindes gebruik ...
item.title
Salwing
onderwerp
  • basiese
Salwing behels dat olie oor iemand se kop of voete uitgegiet word, of dele van die liggaam met olie ingevryf word. Olie word in die Bybel gebruik om die liggaam te was, as parfuum vir mans en vroue, maar ook met ʼn godsdienstige of liturgiese betekenis. Salwing as wyse van reiniging In antieke tye ...
Salwing: Begrafnis
onderwerp
  • basiese
Tydens salwing is olie oor iemand se kop of voete uitgegiet, of liggaamsdele is met olie gesmeer. Olie is in die Bybel gebruik om die liggaam te was, as parfuum vir vroue en mans, maar dikwels ook met ʼn godsdienstige of rituele betekenis. Salwing as reiniging In die oudheid was die invryf van olie ...
item.title
Sandale
Foto
  • basiese
item.title
Sandale
onderwerp
  • basiese
Wanneer daar in die Bybel na skoene verwys word, beteken dit in die algemeen sandale. Sandale is van leer gemaak en om die enkels met bandjies vasgemaak. Die sool is gemaak van ʼn aantal lae leer, wat met leerrieme aan mekaar vasgemaak is. Kaalvoet Mense het kaalvoet geloop wanneer hulle binnenshuis ...
Sarkofaag
onderwerp
  • basiese
ʼn Sarkofaag is ʼn hout- of klipkis. Die sarkofaag kom net een keer in die Bybel voor: na Josef se dood, word hy gebalsem en in ʼn sarkofaag gesit. 
Seun en dogter
onderwerp
  • basiese
Die woorde “seun” en “dogter” in Hebreeus dui op ʼn direkte familieverhouding, soos in Afrikaans. Breër betekenis Die woorde kan ook in ʼn breër betekenis gebruik word: vir die inwoners van ʼn stad of land, vir iemand wat deel is van ʼn bepaalde groep, of vir nakomelinge van dieselfde voorouer. Seuns ...
Siekte
onderwerp
  • basiese
Allerhande verskillende siektes en gestremdhede word in die Bybel vermeld: gebreklikheid, blindheid, doofheid, verskeie velaandoenings (soos die Hebreeuse tzaraath), koors, ens. In werklikheid moes die aantal siektes in die wêreld van die Bybel baie meer gewees het, aangesien daar nie in die ...
Siekte en genesing in Jesus Sirag
onderwerp
  • basiese
In bybelse tye was baie mense agterdogtig teenoor dokters. Die Joodse geleerde, Jesus Sirag, dra ʼn ander boodskap oor. Vir hom is siekte die gevolg van ʼn persoon se sonde teen sy Skepper, maar ʼn siek persoon moet steeds na ʼn dokter toe gaan vir genesing. Sirag 38 Sirag het ʼn verhandeling geskryf ...
Skeibrief
onderwerp
  • basiese
ʼn Skeibrief is ʼn dokument wat ʼn man aan sy vrou gee wanneer hy van haar wou skei. In die praktyk Die man moes die skeibrief aan sy vrou in die teenwoordigheid van twee getuies gee. Die brief was bewys dat die vrou nie langer getroud was nie. Op hierdie manier is sy beskerm teen beskuldigings van ...
Stam
onderwerp
  • basiese
In die Bybel word die volk Israel in 12 stamme verdeel. ʼn Stam is die grootste groep mense in die wêreld van die Ou Testament wat bymekaar behoort het. Mense in ʼn stam is op een of ander manier verwant aan mekaar. Struktuur ʼn Stam is deur ʼn raad van wyse manne gelei. Elke stam is onderverdeel in ...