Leef, Werk en Oorlogvoering

item.title
Bakplaat
onderwerp
  • basiese
ʼn Bakplaat was ʼn ronde plaat wat uit erdewerk of metaal gemaak is. Die bakplaat is op ʼn paar klippe bo die vuur geplaas. Daarna is ʼn brood gebak deur ʼn plat blok deeg daarop te plaas. Bedoeïene Aangesien die bakplaat maklik vervoer kon word, was dit baie gerieflik vir reisigers. Bakplate word ...
item.title
Banier/vaandel
onderwerp
  • basiese
ʼn Banier of vaandel was ʼn vlag of ʼn metaalbord aan ʼn lang stok. ʼn Vaandel is deur die leër gedra en het gedien as identifikasie van ʼn groep soldate. Vaandel as metafoor Die vaandel word ook in Jesaja 11:10-12 as ʼn metafoor gebruik vir die hereniging van die volk Israel en Juda na die ballingskap: ...
Banoffer
onderwerp
  • basiese
“Die banoffer” is ʼn godsdienstige term wat dikwels in verhale oor oorloë gebruik word, en wat beteken dat mense of dinge aan God gewy word. Wat is die banoffer? “Om as banoffer verklaar te word” het dikwels ʼn godsdienstige betekenis in die Ou Testament: ʼn persoon of ʼn voorwerp moet aan God gewy ...
Beleëringstorings
onderwerp
  • basiese
Die beleëringstoring of stormtoring was ʼn hoë houttoring wat deur aanvallers gebruik is tydens die beleg van ʼn stad. Vanaf hierdie torings kon pyle, klippe en ander projektiele oor die stadsmuur geskiet word. Aanvallers kon ook vanaf die torings oor die stadsmuur spring, soos byvoorbeeld in 1 ...
Beleëringswal
onderwerp
  • basiese
ʼn Beleëringswal was ʼn muur of ʼn (om)heining wat aanvallers rondom ʼn stad wat beleër is opgerig het. Hulle het dit gedoen om te verhoed dat die stad se inwoners ontsnap en om te keer dat voedsel en drank ingebring word. Daarbenewens kon die aanvallers hulle militêre leërkamp in veiligheid opslaan. ...
Beleëringswal
onderwerp
  • basiese
ʼn Beleëringswal was ʼn grondwal wat aanvallers teen die stadsmuur van ʼn beleërde stad opgehoop het. Hulle het stormramme teen hierdie beleëringswal opgery om die stadsmuur plat te slaan. Dit is gedoen omdat stede gewoonlik hoër geleë was om dit vir aanvallers moeilik te maak om die mure te bereik. ...
item.title
Beleg van ʼn stad
onderwerp
  • basiese
Tydens die beleg is die hele stad deur die vyand omsingel. Niemand kon in of uit nie en geen voedsel of water kon die stad ingeneem word nie. Die aanvallers se doel was om die mense van die stad tot oorgawe te dwing. Dit was daarom belangrik om ʼn waterbron in die stad te hê. Soms is ʼn tonnel na ʼn ...
item.title
Bokke en skape
onderwerp
  • basiese
Die landskap en klimaat van Israel was by uitstek geskik vir bokboerdery. Bokke eet hoofsaaklik blare en blaarplante en kan daarom in droë en woestynagtige gebiede, waar daar nie baie gras is nie, oorleef. Hulle is kom ook baie goed op klipperige terrein oor die weg. Om skape aan te hou, was minder ...
item.title
Boog en pyl
onderwerp
  • basiese
ʼn Boog en pyl was ʼn wapen wat algemeen in antieke tye gebruik is. Dit was ʼn ligte wapen en daarom maklik om te dra. Nog ʼn voordeel was dat ʼn mens die vyand oor ʼn afstand kon tref. Gebruik van boog en pyl Boë is deur voetsoldate gebruik, maar ook deur soldate in strydwaens. Die verdedigers van ʼn ...
Brons
onderwerp
  • basiese
Brons is ʼn sterk en harde metaal wat gemaak word deur twee relatiewe sagte metale te meng: koper en tin, of in die plek van tin ʼn ander metaal soos lood. Koper en brons Brons is sedert die begin van die tweede millennium voor Christus in die Levant gemaak. Die Bybel maak melding van ʼn smeltery in ...
Bronsskerms
onderwerp
  • basiese
Volgens 1 Samuel 17:6 het die Filistynse soldaat Goliat bronsskerms, ʼn brons helm en wapenrusting gedra. Die Hebreeuse woord vir bronsskerms word slegs in hierdie gedeelte in die Bybel gebruik. In uitbeeldings uit die Ou Nabye Ooste word soldate altyd vertoon met onbeskermde bene, en daarom is die ...
item.title
Broodoond
onderwerp
  • basiese
Brood is op ʼn bakplaat of in ʼn oond gebak. ʼn Broodoond kon langs die huis, binne-in die huis in die binneplaas, of naby die deur staan. Die oond ʼn Broodoond is uit hardgebakte klei of baksteen gemaak, en was soos ʼn koepel of ʼn byekorf gevorm. Daar was ʼn opening aan die bokant en soms aan die kant. ...
Dak
onderwerp
  • basiese
In Israel is die dak nie net gebruik om ʼn huis te bedek nie. Omdat dit plat was, kon ʼn mens ook daarop sit of slaap, en dit vir pakplek gebruik. Funksies van ʼn dak Die dak is gebruik om dinge soos veevoer of vuurmaakhout te stoor. Daarbenewens is vrugte of vlas ook in die dak gebêre om uitgedroog ...
item.title
Die Ou Testamentiese leër
onderwerp
  • basiese
In die Ou Testament het die Israeliete hulle eie leër gehad. In die boeke van die Pentateug was daar verskeie reëls wat soldate moes volg, en in die profetiese boeke is daar meestal verhale oor leërs en soldate. Reëls vir soldate in die Pentateug In die eerste vyf boeke van die Ou Testament is daar ...
item.title
Dors
onderwerp
  • basiese
Dors is die proses waartydens die koring van die strooi geskei word. Dit is deur middel van ʼn dorsslee gedoen, of deur diere wat oor die graan loop. Die plek waar die dors plaasgevind het, is die dorsvloer genoem. Dorsslee Die dorsslee was ʼn breë houtplank of ʼn aantal planke wat aanmekaar geheg is. ...
item.title
Dubbelfluit
Foto
  • basiese
item.title
Eetgerei van klip
onderwerp
  • basiese
Klipkanne is gebruik om water te stoor. Dit is gewoonlik uit kalksteen gemaak. Die vorm is met ʼn hamer en beitel uitgekap en daarna is die oppervlak glad geskuur. Klipborde en koppies is ook gevind, veral uit die Tweede Tempelperiode. Klip en reinheid Volgens verskeie Joodse rabbynse tradisies was ...
item.title
Erdewerk
onderwerp
  • basiese
Erdewerk is dikwels in die Ou Nabye Ooste gebruik. Dit was goedkoop en redelik maklik om mee te werk. Potte, panne en bekers is sommige van die voorbeelde van die eindprodukte, maar daar was ook olielampe en ander gebruiksartikels in en om die huis. Erdewerk was breekbaar en moes gereeld vervang ...
Etenstafel
onderwerp
  • basiese
In Ou Testamentiese tye het gewone mense nie eintlik ʼn tafel gebruik nie. Hulle het gewoonlik op ʼn strooimat of ʼn dierevel op die vloer gesit. Mense het rondom die tafel gesit of aangeleun. Ryker mense het soms wel ʼn tafel gehad, byvoorbeeld die Kanaänitiese heerser Adoni-Besek in Rigters 1:7. ...
item.title
Fluit
onderwerp
  • basiese
In die Bybel kom verskillende blaasinstrumente voor. Hierdie instrumente is gebruik om mense te waarsku of om hulle bymekaar te roep, alhoewel dit ook gebruik is om musiek te maak in die tempel. Hoe het die fluit gelyk? ʼn Fluit is uit bamboes of soms uit hout gemaak. Daar was verskillende soorte ...
Fyn linne
onderwerp
  • basiese
Fyn linne is ʼn term vir geweefde materiaal. Dit is linne van die hoogste gehalte. Hoe fyner die materiaal geweef is, hoe duurder was die eindproduk.
item.title
Graanoes
onderwerp
  • basiese
In bybelse tye was koring en gars die belangrikste gewasse in Israel. Lente en vroegsomer was oestyd. Die gars het eerste, reeds in April, ryp geword. Die koring het ʼn paar weke later in Junie gevolg. Maai Die graankorrels was in are aan die punt van lang stingels. Gedurende die oes is die stingels ...
item.title
Harnas
onderwerp
  • basiese
Wanneer harnas in die Bybel genoem word, verwys dit nie na die harnas wat die hele liggaam bedek nie. Harnas in die Bybel is ʼn borsharnas of skubharnas. Israelitiese soldate het gewoonlik geen harnas gedra nie, net ʼn skild om hulle liggame te beskerm. In die Bybel word ʼn harnas hoofsaaklik deur ...
item.title
Harp
onderwerp
  • basiese
Die harp behoort tot die familie van snaarinstrumente. Dit word in die Bybel omtrent altyd saam met die lier gebruik, soos in 2 Samuel 6:5. Die Hebreeuse woord vir harp is nevel. Hoe het die harp gelyk? ʼn Harp was waarskynlik ʼn instrument met baie snare; dit het meer snare gehad as ʼn lier. Die ...
item.title
Harp
Foto
  • basiese
item.title
Helm
onderwerp
  • basiese
Die doel van die helm was om ʼn soldaat se kop tydens ʼn geveg te beskerm. Soms is flappe aan die helm vasgemaak om die ore en die nek te beskerm. Baie gewone Israelitiese soldate het nie ʼn helm gedra nie, maar net ʼn serp om hul koppe gedraai. Materiaal van die helm Die helms van die Israeliete en ...
item.title
Herder as metafoor
onderwerp
  • basiese
In die Bybel is die beroep van ʼn skaapwagter ʼn gewilde beeld van goeie leierskap. Jesus word ook met ʼn goeie herder vergelyk. Maar die beeld van die herder word ook gebruik om slegte leiers te tipeer. Herders in die Ou Testament Die beeld van die herder word dikwels vir ʼn koning of ʼn leier gebruik ...
item.title
Herder met sy skape
Foto
  • basiese
item.title
Herder se toerusting
onderwerp
  • basiese
ʼn Herder was dikwels vir ʼn lang tyd buite in die veld met sy kudde, ver weg van bewoonde gebiede. Dit was daarom belangrik om goed toegerus te wees. Kleredrag Herders het ʼn lang onderkleed met ʼn gordel om die middel gedra. Daar bo-oor is ʼn dik mantel, soms van kameelhaar geweef, gedra. Dit was ...
item.title
Herders
onderwerp
  • basiese
Ons kry twee soorte herders in die Bybel. Sommige herders het as nomade gelewe en het van een weiveld na ʼn ander met hul tente en hul diere getrek. Ander herders het in ʼn dorpie gewoon en hul diere in die velde buitekant die dorp laat wei. Soorte diere ʼn Herder se kuddes het dikwels bestaan uit ...
item.title
Hiskia se tonnel
onderwerp
  • basiese
2 Konings 20:20 en 2 Kronieke 32:30 noem beide die tonnel wat koning Hiskia gebou het om water na die stad te gelei. Dit is waarskynlik aangespoor deur die feit dat koning Sanherib van Assirië gedreig het om Jerusalem te beleër. Is die tonnel ontdek? ʼn Tonnel van ongeveer 532 meter is ontdek wat ...
Hoofpaaie
onderwerp
  • basiese
Die Israeliete het in ʼn strategiese area gewoon — tussen Egipte en die Rooisee in die suide, die koninkryke van Mesopotamië en Sirië in die noorde en ooste, en die Middellandse See in die weste. Daar was dus vanaf die vroegste tye paaie wat deur die land geloop het wat baie belangrik was vir ...
item.title
Huis
onderwerp
  • basiese
In Ou Testamentiese tye was die sogenaamde vierkamerhuis die algemeenste tipe huis. In Nuwe Testamentiese tye is die huise dikwels rondom ʼn binnehof gebou.
item.title
Huis in die Nuwe Testament
onderwerp
  • basiese
In Nuwe Testamentiese tye is huise dikwels rondom ʼn binnehof gebou. Hierdie huise was dikwels net een verdieping hoog. In stede was daar dikwels wooneenhede, terwyl huise in die platteland losstaande was. Ryker mense sou ʼn villa laat bou wat deur Romeinse boukonvensies geïnspireer is. Boumateriale ...
item.title
Huis in die Ou Testament
onderwerp
  • basiese
In die tydperk tot by die Babiloniese ballingskap was die sogenaamde vierkamerhuis die algemeenste tipe huis in Israel en Juda. Hierdie tipe huis het in dorpe en stede voorgekom, alhoewel die huise in die platteland groter was as die huise in die stede. Argeoloë is van mening dat enkele families ...
item.title
Huishouding
onderwerp
  • basiese
Belangrike gebruiksvoorwerpe in en om die huis was: bakplaat; broodoond; etenstafel; handmeule; kookpot; lampstaander; olielamp; slaapmat; watersak.
item.title
Juk
onderwerp
  • basiese
ʼn Juk was ʼn houtbalk wat op die nek en skouers van een of twee trekdiere, byvoorbeeld osse, perde of donkies geplaas is. Juk vir diere Die juk is aan die diere se nek vasgemaak deur ʼn halsband van hout, strooi of tou. Die middel van die juk is deur middel van ʼn tou of ʼn paal aan die voorwerp wat ...
item.title
Kandelaar
onderwerp
  • basiese
Die kandelaar of menorah was ʼn staander waarop een of meer olielampe geplaas kon word. Die woord menorah laat mens hedendaags dink aan die sewearmige lampstaander wat ʼn belangrike simbool in Judaïsme is. Maar in die Bybel word die woord nie net gebruik vir die kandelaar in die tabernakel en die ...
Kleistene
onderwerp
  • basiese
In die Ou Nabye Ooste is kleistene dikwels as boumateriaal gebruik. Metode Kleistene is uit gedroogde leemgrond gemaak. In teenstelling met gewone stene is kleistene nie in ʼn oond gebak nie. Gebakte stene is nie voor die Romeinse tyd in Ou Israel gebruik nie. Om kleistene te maak, was nie so ...
item.title
Kleuring
onderwerp
  • basiese
Wol en vlas was die materiaal wat die algemeenste gebruik is om lappe mee te maak. Die natuurlike kleur van vlas, waaruit linne vervaardig is, was ʼn gryserige wit. Linne is oor die algemeen nie gekleur nie, maar gebleik om dit helderder wit te maak. Wol kan verskillende natuurlike kleure hê, wat ...
item.title
Knuppel
Foto
  • basiese
item.title
Knuppel
onderwerp
  • basiese
ʼn Knuppel of ʼn strydbyl was ʼn handwapen wat deur voetsoldate gebruik kon word. Dit het bestaan uit ʼn kort houthandvatsel waaraan ʼn swaar klip of yster geheg was. Die handvatsel was dikwels die breedste aan die onderpunt, wat smaller word na die bopunt se kant toe, of dit was gebuig om die gebruiker ...
item.title
Kookpot
onderwerp
  • basiese
Kookpotte is gebruik om water te kook of kos gaar te maak. Dit was diep potte van erdewerk of metaal, soos brons of koper. Die kookpot kon bokant die vuur aan ʼn tou gehang word, of dit kon op klippe wat rondom die vuur gepak is, geplaas word. Die kookpot kon ook by die ronde opening van ʼn broodoond ...
item.title
Koringgerf
onderwerp
  • basiese
ʼn Koringgerf is ʼn bondel koringare. Na die oes is dit saamgebind en regop op die land geplaas. Dit het verhoed dat die are met die graankorrels nat word en verrot as gevolg van die vogtigheid van die grond. Wanneer die boer klaar geoes het, is die gerwe na die dorsvloer geneem om gedors te word.
item.title
Kromswaard
Foto
  • basiese
item.title
Kruikie
Foto
  • basiese
item.title
Landbou
onderwerp
  • basiese
Landbou in Israel was, soos in ander lande in die Ou Nabye Ooste, die belangrikste bron van inkomste. Daar was egter beduidende verskille in landskap en klimaat. Nie alle streke was ewe geskik vir verbouing van gewasse nie omdat daar vir groot dele van die jaar lae reënval was. In daardie streke ...
Landbou, lewende hawe en visserye
onderwerp
  • basiese
Landbou, lewende hawe en visserye was belangrike maniere om ʼn bestaan in Ou Israel te maak. Lees meer hieroor onder die volgende onderwerpe: landbou; lewende hawe; visserye.
Leër
onderwerp
  • basiese
In die Ou Testament word daar soms gepraat van ʼn Israelitiese leër. In die Nuwe Testament lees ons meestal van Romeinse soldate en leëreenhede. Leër in die Ou Testament Die Israeliete het hulle eie leër gehad. Soldate kom hoofsaaklik voor in die verhale in 1 Samuel en 2 Samuel, en in 1 Konings en 2 ...
item.title
Lier
Foto
  • basiese