Christelike Geloof

Aartsengel
onderwerp
  • basiese
In die Bybel is aartsengele ʼn spesiale en belangrike groep engele. Ná die Babiloniese ballingskap het die mening posgevat dat daar ʼn hiërargie onder engele bestaan. Bo-aan hierdie hiërargie was die aartsengele. Hulle word nie in die Ou Testament vermeld nie, maar kom wel voor in die ...
Abba
onderwerp
  • basiese
Abba is ʼn Aramese woord, wat “vader” beteken. Dit is ʼn aanspreekvorm vir ʼn vader in ʼn gesin. Vir Christene is Abba ook ʼn aanspreekvorm vir God. Abba in die Nuwe Testament Die Nuwe Testament vertel Christene dat hulle God as Abba mag aanspreek: Paulus skryf in sy briewe dat Christene kinders van God ...
Amen
onderwerp
  • basiese
Amen is ʼn Hebreeuse woord wat “waarlik” of “voorwaar” beteken, en word afgelei van die werkwoord wat beteken “om te glo” en “om betroubaar te wees”. Die woord amen word in die Bybel gebruik as ʼn uitroep: aan die einde van ʼn gebed, eed of lofprysing sê die mense wat luister hardop “amen” om te ...
Antichris
onderwerp
  • basiese
Die woord “antichris” (in Grieks antichristos) kom voor in 1 Johannes en 2 Johannes. Dit verwys na Jesus se hoofteenstander in die eindtyd. Die vermelding van die koms van die antichris is daarop gemik om die lesers van Johannes se briewe te help om die regte keuse te maak. Ander boeke in die Nuwe ...
Apokaliptiese literatuur: Daniël
onderwerp
  • basiese
ʼn Deel van die boek Daniël (Daniël 7 – 12) bestaan uit visioene en die uitleg daarvan. In die eerste visoen in Daniël 7 word een van Daniël se drome beskryf. Inhoud van die droom  In die droom in Daniël 7 sien Daniël vier diere wat uit die see opkom. Dit is verskriklike diere. Die laaste dier kry ...
Apokaliptiese literatuur: Drome en visioene
onderwerp
  • basiese
In die apokaliptiese geskrifte kom die kennis wat onthul word uit drome en visioene. Dit is ʼn besondere kennis, ʼn geheime kennis omtrent die toekoms en die eindtye. Hierdie geopenbaarde kennis kan betekenis aan eietydse gebeure gee. Apokaliptiese literatuur kan, byvoorbeeld, ʼn insig bied in wat ...
Apokaliptiese literatuur: Mitologie
onderwerp
  • basiese
Die stryd tussen goed en kwaad word in beelde, wat nogal mitologies voorkom, beskryf. Dit is ʼn stryd tussen engele en duiwels, vreemde diere en monsters. Tog word die stryd gedeeltelik op aarde gestry, en die mensdom is daarby betrokke. Hoe nader die einde kom – die omverwerping van die bose ...
Apokaliptiese Literatuur: Openbaring
onderwerp
  • basiese
Die boek Openbaring is vir Christene in die Romeinse provinsie Asië, in hedendaagse Turkye, geskryf. Die boek neem standpunt in teen die mag van Rome, in besonder die Romeinse keiserkultus. Rome en die keiserkultus word uitgebeeld as die diere met ʼn oorweldigende slegte invloed (sien Openbaring ...
Apokaliptiese literatuur: Twee wêreldordes
onderwerp
  • basiese
In die apokaliptiese literatuur staan twee wêreldordes teenoor mekaar – die huidige wêreldorde en die toekomstige wêreldorde: Die huidige wêreldorde word beskryf as boos en korrup. Diegene in beheer is die verpersoonliking van boosheid op die aarde en die goeie magte beleef swaar tye. Die ...
Apostel
onderwerp
  • basiese
In Matteus, Markus en Lukas stel Jesus 12 dissipels aan as apostels. Hulle is ʼn afsonderlike groep dissipels en Jesus se verteenwoordigers. Die woord apostel Die woord apostel (in Grieks: apostolos) beteken “die een wat gestuur is”: ʼn boodskapper of verteenwoordiger. Buiten die Bybel is daar geen ...
Barmhartigheid
onderwerp
  • basiese
Barmhartigheid hou verband met ʼn innerlike gevoel van empatie of liefde wat deur dade uitgedruk word. Barmhartigheid kan aan God, sowel as aan mense toegeskryf word. In die Ou Testament is barmhartigheid die liefde van God vir mense of die liefde tussen mense, wat deur dade uitgedruk word. Die ...
Barmhartigheid in die Nuwe Testament
onderwerp
  • basiese
Die Nuwe Testament werp ʼn nuwe lig op die Ou Testamentiese idee van barmhartigheid. God se barmhartigheid beteken in die eerste plek dat Hy mense deur Jesus Christus verlos. God se barmhartigheid In die Ou Testament is barmhartigheid God se liefdevolle trou aan die volk van sy verbond. Dit is hoe ...
Barmhartigheid in die Ou Testament
onderwerp
  • basiese
In die Ou Testament is barmhartigheid die liefde van God vir mense of die liefde tussen mense, wat deur dade uitgedruk word. Terminologie In vertalings van die Ou Testament word die woord “barmhartig” gewoonlik gebruik om die Hebreeuse woord rachamim weer te gee. Hierdie term is afgelei van racham ...
Beëlsebul
onderwerp
  • basiese
Beëlsebul is ʼn ander naam vir Satan, die aanvoerder van die bose geeste. Die naam Beëlsebul Daar word verskil oor die betekenis van die naam Beëlsebul, maar tans is die meeste Bybelgeleerdes van mening dat die naam “Baäl, die prins” beteken. Daar is waarskynlik ʼn verbintenis met Baäl-Sebub, ʼn ...
Belial
onderwerp
  • basiese
In die Nuwe Testament is Belial die naam vir Satan, die koning van wetteloosheid. Belial in die Ou Testament Belial is ʼn Hebreeuse woord wat “waardeloos”, “wetteloos” of “verdorwe” beteken. Mense wat immoreel optree, word soms “seuns van Belial” genoem (dit is, “seuns van wetteloosheid”, ...
Bergrede
onderwerp
  • basiese
In Matteus 5 – 7 is daar ʼn lang toespraak van Jesus, wat bekend staan as die “bergrede”. Hierdie naam is toe te skryf aan die inleidende verse: “Toe Jesus die menigte mense sien, het Hy teen die berg opgegaan. Nadat Hy gaan sit het, het sy dissipels na Hom toe gekom, en Hy het hulle geleer en gesê: ...
Bergrede: Konteks
onderwerp
  • basiese
Die bergrede is ʼn samestelling deur Matteus op grond van die uitsprake van Jesus. In die Evangelie funksioneer die toespraak as ʼn opsomming van Jesus se onderrig. Die bergrede in die Evangelie Matteus het die preek op ʼn weldeurdagte wyse by sy Evangelie ingewerk. Dit is duidelik uit die volgende: ...
Bergrede: Oorsig
onderwerp
  • basiese
Die bergrede is as ʼn egte toespraak opgebou en bestaan uit die volgende vyf onderdele:    1  Matteus 5:3-12 nege seënwense, tradisioneel “saligsprekinge” genoem  2 Matteus 5:17-19 oor die blywende geldigheid van die Wet en die Profete  3 Matteus 5:20-48 ses gedeeltes met ʼn oproep tot geregtigheid ...
Betroubaarheid in die Ou Testament: Betroubaarheid van mense
onderwerp
  • basiese
Mense word in die Ou Testament aangemoedig om betroubaar te bly in wat hulle sê en doen. Betroubaarheid moet sentraal staan in hulle verhouding met God en ander mense. Waarin behoort mense betroubaar en getrou te bly? Veral in die wysheidsliteratuur en die profete word mense aangespoor om getrou en ...
Bronne oor Paulus se lewe
onderwerp
  • basiese
Om ʼn idee te kry oor die lewe en werk van die apostel Paulus is ons afhanlik van twee bronne: sy eie briewe en die boek Handelinge. Daarbenewens is daar ʼn paar latere Apokriewe boeke met verhale oor Paulus, waarvan meeste waarskynlik onwaar is. Egte briewe van Paulus Tussen 50 en 60 n.C. skryf ...
Bybelse waardes
onderwerp
  • basiese
Met “waardes” bedoel ons ideale of motiewe wat nagestreef moet word op grond van die idee dat die goeie gedoen moet word, met die doel dat mense so goed as moontlik moet (saam)leef. In die Bybel het waardes nie net te make met verhoudings tussen mense nie, maar ook met die verhouding tussen mense ...
Christendom en Judaïsme
onderwerp
  • basiese
Jesus en sy eerste dissipels was Jode wat die Joodse geloof aangehang het, en voortgegaan het daarmee. Hierdie feit is baie belangrik vir die Christelike geloof, soos die apostel Paulus sê. Maar Paulus het beklemtoon dat nie-Jode ook heeltemal gelykwaardige volgelinge van Jesus kan wees. ...
Christene
onderwerp
  • basiese
“Christene” (christianoi in Grieks) is die naam wat aan die volgelinge van Jesus Christus gegee is. Die woord word slegs drie keer in die Nuwe Testament gebruik. Dit is moontlik dat dit as ʼn neerhalende spotnaam begin het wat deur nie-Christene gebruik is, en later as ʼn positiewe naam deur die ...
Christus
onderwerp
  • basiese
Christus (christos in Grieks) is die Griekse vertaling van die Hebreeuse woord masjiah, wat gesalfde beteken en as “Messias” in Afrikaans vertaal word. Verdere inligting oor Christus en die Messias kan by Messias gevind word.
Dag van die Here
onderwerp
  • basiese
In die Bybel verwys die “dag van die Here” na die eindtye, wanneer God alle mense sal oordeel. Ander uitdrukkings wat na dieselfde saak verwys, sluit in “die dag van die Here se toorn”, “daardie dag”, en – in die Nuwe Testament – “die dag dat ons Here Jesus Christus kom”. Vir inligting oor die “dag ...
Dag van die Here in die Nuwe Testament
onderwerp
  • basiese
Die uitdrukking “dag van die Here” in die Nuwe Testament is uit die Ou Testament oorgeneem. Soos in die Ou Testament verwys dit na die tyd van God se finale oordeel. In die Nuwe Testament beteken dit ook dat Jesus na die aarde toe sal terugkeer (Lukas 17:24). Daarom noem Paulus die dag van die ...
Die dag van die Here (Sondag)
onderwerp
  • basiese
In die Bybel verwys die “dag van die Here” na die einde van die tyd, die tyd wanneer God of Jesus oor alle mense sal oordeel. Die uitdrukking is he hemera tou kuriou in Grieks. Nog ʼn Griekse uitdrukking, he kuriake hemera, word soms op ʼn soortgelyke manier vertaal. Hierdie laaste uitdrukking uit ...
Die Heilige Gees in Johannes
onderwerp
  • basiese
Tydens die afskeidsgesprekke in die Evangelie van Johannes (Johannes 13-17) verduidelik Jesus die funksie van die Heilige Gees. Die Heilige Gees word voorgestel as ʼn advokaat. Hy sal Christene help om die waarheid te verstaan. Voorspraak In Johannes word die Gees dikwels “Voorspraak” (byvoorbeeld ...
item.title
Die koms van die Heilige Gees
onderwerp
  • basiese
Die verhaal van pinkster wys daarop dat die verskillende tale in die wêreld nie ʼn struikelblok hoef te wees om die goeie nuus van Jesus se dood en opstanding te vertel nie. Die Heilige Gees verseker dat alle mense in hulle eie taal kan hoor van die wonderlike dinge wat God gedoen het. Die dissipels ...
Die nagmaal
onderwerp
  • basiese
In die vroeë kerk is die nagmaal ʼn liturgiese maaltyd wat gegrond is op Jesus se laaste maaltyd saam met sy 12 dissipels aan die vooraand van sy dood. In die Bybel word verskillende woorde gebruik vir die nagmaal: “die gemeenskaplike maaltye” (sien Handelinge 2:42); “die nagmaal” (sien 1 Korintiërs ...
item.title
Die Ons Vadergebed: Inhoud
onderwerp
  • basiese
Die Ons Vadergebed is ʼn bekende gedeelte in die Bybel. In die eerste helfte val die klem hoofsaaklik op die eer van God, terwyl die tweede gedeelte handel oor mense se optrede. Verskillende interpretasies In die wetenskaplike literatuur vind besprekings plaas oor die inhoud van die Ons Vadergebed. ...
item.title
Die Ons Vadergebed: Weergawes
onderwerp
  • basiese
In Lukas en Matteus leer Jesus sy dissipels ʼn gebed wat later bekend sou staan as die Ons Vadergebed. Twee weergawes In die Nuwe Testament is daar twee weergawes van die Ons Vadergebed. Die teks in Lukas is die kortste, en hierdie weergawe is minder bekend as die gebed in Matteus. Die gebed in ...
Die opstanding van Jesus in Johannes
onderwerp
  • basiese
In die Evangelie volgens Johannes is die verskyning van die opgestane Jesus belangriker as die leë graf. In die verskynings het ons aan die een kant ʼn geestelike opstanding soos dit in gedeeltes in Johannes 20 voorkom:  “Moet My nie vashou nie” in Johannes 20:17; Jesus wat verskyn ten spyte daarvan ...
Die opstanding van Jesus in Lukas
onderwerp
  • basiese
In die Evangelie volgens Lukas verskyn Jesus in en rondom Jerusalem. Dit is ook die gebied waar die hemelvaart van Jesus plaasvind en die vertrekpunt waarvandaan die evangelie tot by die eindes van die aarde verkondig sal word. In Lukas se opstandingsverhaal word die getuienis van die dissipels ...
Die opstanding van Jesus in Markus
onderwerp
  • basiese
Markus 16:1-8 is die oudste bekende teks waarin daar van ʼn leë graf gepraat word. Die verhaal van die leë graf sluit aan by weergawes van mense wat nie sterf nie, maar in goddelike glorie opgeneem word. Jesus word opgeneem net soos Henog en Elia. Die leë graf in Markus dien as voorbereiding vir die ...
Die opstanding van Jesus in Matteus
onderwerp
  • basiese
In Matteus word die opstandingsverhaal uitgebrei met die bewaking van die rotsgraf, die verhaal van die diefstal van die liggaam van Jesus en die verskyning in Galilea. Die verhaal van die bewaking en omkopery van die soldate demonstreer weer eens die ongeloof van die Joodse volk. In die verskyning ...
Die opstanding van Jesus: Belydenis
onderwerp
  • basiese
In die briewe van Paulus kry ons die oudste getuienisse van die geloof in Jesus se opstanding. Hierdie geloofsuitsprake was reeds bekend aan die lesers van sy briewe, en gaan dus terug na die vroegste Christene. Die opstanding van Jesus het onmiddellik ʼn sentrale plek in die Christelike geloof ...
item.title
Die opstanding van Jesus: Die leë graf
onderwerp
  • basiese
Markus vertel ons van die leë graf en sê kortliks in Markus 16:7 dat Jesus in Galilea sal verskyn (sien opstanding van Jesus: Markus). Ander Evangelies In die ander Evangelies word die verhaal van die leë graf gekombineer met meer uitgebreide opstandingservarings. Hierdie ervaringsverhale kan in ...
Die opstanding van Jesus: Verskynings
onderwerp
  • basiese
Die oudste beskrywing van ʼn verskyning van Jesus word aangetref in die brief van Paulus aan die gemeente in Korinte. Die beskrywing wat hy daar gee, was grotendeels reeds aan die gemeente bekend. Dit is opvallend dat Paulus nie praat van ʼn leë graf of oor die liggaamlikheid van die opgestane Jesus ...
Dienaar van die Here
onderwerp
  • basiese
In die Bybel word verskillende mense as dienaars van die Here beskryf. Daar is vier gedeeltes in Jesaja wat op ʼn baie spesifieke manier oor die dienaar van die Here praat. In die Nuwe Testament word hierdie gedeeltes op Jesus van toepassing gemaak. Dienaars van die Here ʼn Dienaar is ondergeskik aan ...
Dissipel
onderwerp
  • basiese
In die Joodse tradisie is dissipels (in Grieks: mathetes) nodig om die Tora oor te lewer of te verduidelik. Joodse geleerdes het twee dissipelskole gehad, soos Johannes die Doper gehad het (sien bv Lukas 5:33). Dit is daarom geen wonder nie dat Jesus in die Evangelies met sy openbare optrede begin ...
Dissipel in Johannes
onderwerp
  • basiese
In Johannes is Jesus se dissipels bowenal sy vriende wat in Jesus se verbondenheid met God kon deel (Johannes 13 – 17). Vroue, soos Maria Magdalena in Johannes 20:1-18, deel ook in hierdie vriendskap. In die tradisie word sy daarom ook apostola apostolorum (apostel van die apostels) genoem. Deur ...
Dissipel in Lukas
onderwerp
  • basiese
Soos Matteus tref Lukas ʼn duidelike onderskeid tussen die groter groep dissipels en die twaalf apostels. Maar in Lukas word die twaalf in ʼn vroeë stadium die gesag verleen om die koninkryk van God (Lukas 9:1-6) te verkondig. Hierdie opdrag is nie net bedoel vir die twaalf nie: Jesus stuur tot 72 ...
Dissipel in Matteus
onderwerp
  • basiese
Matteus stel die dissipels voor as diegene wat hulle opdrag van Jesus, die Leermeester, ontvang. Net soos Moses het Jesus teen die berg opgegaan (Matteus 5:1) om sy dissipels daar te leer. Die opleiding van die twaalf Daar is ʼn duidelik afsonderlike groep van twaalf dissipels, die apostels, wat ʼn ...
Dissipels in Markus
onderwerp
  • basiese
Markus beskryf die dissipels hoofsaaklik as vol bewondering en stadig van begrip. Hy neem die lesers van sy Evangelie op ʼn reis waarop die dissipels saam met Jesus gaan en waarin hulle wonder: “Wie kan Hy tog wees dat selfs die wind en die see Hom gehoorsaam?” (Markus 4:41) Die dissipels se gebrek ...
Doop
onderwerp
  • basiese
Doop is ʼn volledige onderdompeling in water. In die Bybel is dit ʼn teken van ʼn nuwe begin en van ʼn inlywing. Jesus vra om deur Johannes die Doper gedoop te word. Later het doop ʼn belangrike toelatingsrite in Christelike gemeenskappe geword. Agtergrond van die doop In die Ou Testament is reiniging ʼn ...
Doop: Dooie See-rolle
onderwerp
  • basiese
Daar staan niks in die Ou Testament oor doop nie. Dit is dus opvallend dat sommige van die Dooie See-rolle na reinigingsrituele verwys wat baie ooreenstem met die Nuwe Testamentiese doop. Betekenis van die doop Soos die doop in die Nuwe Testament is die reinigingsrituele in die Dooie See-rolle ʼn ...
Duiwels in die Nuwe Testament
onderwerp
  • basiese
In die Nuwe Testament is duiwels gesien as die helpers van Satan, wat siekte en onheil veroorsaak. Duiwels as Satan se helpers Sedert die Hellenistiese tydperk het sekere bewegings binne die Judaïsme duiwels begin beskou as bose geeste wat onderdane van Satan was. Hulle het onder opdrag van Satan ...
Ekklesia
onderwerp
  • basiese
In Nuwe Testamentiese tye was huiskerke (gemeentes wat by mense se huise bymekaar gekom het) die grondslag van die Christelike beweging. Die woord ekklesia Die Griekse woord ekklesia is afgelei van die woord ekkaleo, wat beteken “om te voorskyn te roep, om byeen te roep”, en word gewoonlik vertaal ...
Ekklesia: Identiteit
onderwerp
  • basiese
Ongeag baie verskille het die huiskerke ʼn gemeenskaplike identiteit ontwikkel. Hulle het hulself toenemend van die Joodse gemeenskap en die Grieks-Romeinse kultuur onderskei. In Antiogië is die mense wat aan die huiskerke behoort het, vir die eerste keer Christene genoem. Dieselfde doop, maaltyd en ...