IsiXhosa 1996 (XHO96)
12

121Umntu oyithandayo ingqeqesho uthanda ulwazi;

kodwa ke yena ongafuni kululekwa usisityhakala.

2Umntu oziphethe kakuhle uyathandwa nguNdikhoyo,

kambe ke akamfuni umntu onamayelenqe.

3Akakho umntu onokuzinza eqamele ngenkohlakalo;

kambe ke wona amalungisa amila abe neengcambu ezingenakugungqiswa.

4Umfazi ofanelekileyo yintshinga yendoda yakhe;

ke yena umfazi oyithwalela amahlazo indoda yakhe ufana nempehla emathanjeni ayo.

5Iingcinga zamalungisa zinyanisekile;

ke wona amacebo ezikhohlakali yinkohliso.

6Amazwi abantu abakhohlakeleyo ngawokulalela igazi;

kambe ke wona amazwi abantu abathe ngqo ayasindisa.

7Sakukhiqwa isikhohlakali iyaphela intw' ebithethwa;

kambe ke yona indlu yamalungisa ima imi.

8Umntu onengqondo uxatyisiwe;

phofu ke yena osisidodo ngengqondo akazelwe nto.

9Kulungile ukuba ngongenagama, kodwa noko unaso isicaka,

kunokuzenza isinhanha kodwa ulamba.

10Umntu olilungisa uyazazelelela iimfuno zezilwanyana zakhe;

kodwa nezona zenzo zingathi zihle zesikhohlakali ziba ngqwabalala.

11Umntu olima amasimi akhe akasweli kutya;

kambe ke bubuyatha ukulibala ngumsebenzi ongaphumi nto.

12Umntu okhohlakeleyo usoloko efuna amaxhoba azuzwe ngabantu abanobubi;

ke yona ingcambu yezityalo zamalungisa iyachuma.

13Umntu ongento ubanjiswa kwangamazwi akhe agwenxa;

ke lona ilungisa liyazikhulula enkathazweni.

14Umntu ufumana ulutho aneliswe sisiqhamo sokuthetha kwakhe;

kananjalo umsebenzi womntu ubuyela kwakuye.

15Indlela yesityhakala ibonakala ilungile kwawaso amehlo;

ke sona isilumko siyeva sakucetyiswa.

16Umntu osisiyatha uzibonakalisa kwangoko xa ecaphukile;

kanti ke yena umntu oqiqayo akazidubi ngezithuko.

17Ingqina elinyanisekileyo lithetha inyaniso;

ukanti ke ingqina elixokayo lisasaza ulwimi.

18Amazwi okulavuza ahlabanisela njengekrele;

kambe ke wona amazwi ezilumko ayaphilisa.

19Inyaniso ima ngonaphakade;

ke bona ubuxoki bobomzuzwana.

20Abo bantliziyo zinenkohliso ngabo abacebi bobubi;

kambe ke abakhuthaza uxolo bazuza ulonwabo.

21Amalungisa akahlelwa bubi;

ke bona abakhohlakeleyo baphahlwe ziinkathazo.

22UNdikhoyo uyamcaphukela umntu oxokayo,

kodwa uyakholiswa ngonyanisekileyo.

23Umntu oqiqayo akalubhengezi ulwazi lwakhe;

ke sona isiyatha sihamba sivakalisa ubudenge baso.

24Abakhutheleyo ngabo abaya kulawula;

ke wona amavila aphelela kumsebenzi wobukhoboka.

25Amaxhala ayamtyhafisa umntu;

ke wona amazwi enkuthazo ayahlaziya.

26Ilungisa limalathisa indlela ummelwane;

ke yona indlela yabakhohlakeleyo iyabalahlekisa.

27Umntu onqenayo akayosi nenyamakazi le ayizingelayo;

kodwa ke osebenzayo uzuza impahla exabisekileyo.

28Indlela yobulungisa isinga ebomini;

ewe, yiyo leyo indlela engasingisi ekufeni.

13

131Unyana osisilumko uyayithobela ingqeqesho kayise;

ke yena ongumgxeki akakufuni ukululekwa.

2Umntu ufumana ulutho axhamle isiqhamo sokuthetha kwakhe;

kambe ke wona umnqweno wabantu abanganyanisekanga bubundlobongela.

3Lowo uwubopha ngomkhala umlomo wakhe ukhusela ubomi bakhe;

kanti ke yena othetha gqitha uyazenzakalisa.

4Ivila liyanqwenela lingazuzi nto noko;

kambe yena umntu okhutheleyo uyalangazelela aneliseke.

5Ilungisa libuthiyile ubuxoki,

ukanti yena umntu okhohlakeleyo uthanda amanyondololo namahlazo.

6Ubulungisa bulondoloza ihambo yomntu othe ngqo;

kanti ke inkohlakalo iyambhukuqa umoni.

7Abanye abantu ngathi zizityebi kanti abananto;

bambi ke ngathi bahlwempuzekile kanti ke bemi kakuhle.

8Kusenokwenzeka ukuba ubutyebi bomntu bube yintlawulo yobomi bakhe;

kanti ke lona ihlwempu alazani nokugrogriswa.

9Isibane selungisa siqaqambile;

ke sona esomntu okhohlakeleyo siyancumeza.

10Ikratshi liphembelela ingxabano;

ke bona ubulumko buzuzwa ngabo bamkela iingcebiso.

11Ubutyebi obufumaneka bumini buphuncuka lula;

obufumaneka ngendlela ecothayo buya busanda ngokwanda.

12Umnqweno ongafezekiyo uyamngcungcuthekisa umntu;

kanti ke wakufezeka umnqweno ufana nomthi onika ubomi.

13Umntu ozidelayo iziluleko uzibizela intshabalalo;

kambe ke yena owuhlonelayo umyalelo uya kuba nomvuzo.

14Imfundiso yesilumko ngumthombo wobomi,

kuba umntu imhlangula kwizabatha zokufa.

15Umntu oqiqayo uyahlonelwa;

kanti ke yona indlela yabangathembekanga iyadaka.

16Umntu onengqondo uyaqiqa phambi kokuba ayenze into,

kodwa yena umntu osisiyatha uyabudandalazisa ubutyhakala bakhe.

17Umthunywa ongathembekanga uzifaka enkathazweni;

kambe ke yena onyanisekileyo uzisa ukuphila.

18Umntu ongakhathalele ngqeqesho ulandelwa kukuhlazeka nobuhlwempu,

ke yena oziphulaphulayo iziluleko uyahlonelwa.

19Ukufezeka komnqweno luyolo emphefumlweni.

Iziyatha ziyakucekisa ukwahlukana nobubi.

20Umntu ovana nezilumko naye uba sisilumko;

ke yena otshomana nezityhakala uyenzakala.

21Umoni uthiwa mbende ngamashwa,

kanti ke yena olungisayo uvuzwa ngenkqubela.

22Umfo obhadlileyo ubashiyela ilifa abazukulwana bakhe,

ke bona ubutyebi besityhakala lilifa lamalungisa.

23Umhlaba oqala ukulinywa ungawanika ukudla okuninzi amahlwempu,

kambe ke xa kungekho bulungisa kutshayelwa kuphele.

24Umntu ongalusebenzisiyo uswazi umthiyile umntwana wakhe;

kanti ke yena omthandayo uyamqeqesha ngokufanelekileyo.

25Umntu olilungisa utya aneliseke,

ukanti isisu sokhohlakeleyo sambathwa liphango.

14

141Umfazi onobulumko uyawakha umzi wakhe;

kanti ke yena ongenangqondo uyawuchitha ngezakhe izandla.

2Ohlonela uNdikhoyo uhamba ngokuthe tye;

ke yena omdelayo iindlela zakhe ziphambukile.

3Umntu onekratshi ukuthetha kwakhe kumhlisela ukohlwaywa;

ke wona amazwi esilumko ayasikhusela.

4Apho kungekho nkabi zankomo umkhombe wesitali uba zé;

ngamandla enkabi yenkomo kunokuzuzwa ingeniso eninzi.

5Ingqina elinyanisekileyo alibuthethi ubuxoki,

kodwa ke lona elixokayo liphuphuma lulwimi.

6Umgxeki ubufuna ancame ubulumko,

kanti ke yena umntu oqiqayo uluzuza lula ulwazi.

7Musa ukutshomana nomntu osisiyatha,

kuba awuyi kuzuza nto ibhadlileyo emlonyeni wakhe.

8Ubulumko bomntu onengqondo bumenza ayichane indlela yakhe;

ukumatha komntu osisityhakala kubanga inkohliso.

9Idini letyala elenziwa zizimathane yintlekisa,

kanti ke abathe ngqo baxhamla imvisiswano.

10Intliziyo nganye iyabazi obayo ubukrakra,

kanti akukho bani wahlulelana nayo ngovuyo lwayo.

11Umzi womntu okhohlakeleyo uya kutshatyalaliswa;

ke wona umzi womntu othe ngqo uyabalasela.

12Kukho indlela ebonakala ngokungathi ilungile emntwini,

kodwa isiphelo sayo sisa ekufeni.Zaf 16:25

13Nokuba ubani uyahleka usenokuba nomva-ndedwa,

nesiphelo soko kuchwayita sibe sisingqala.

14Umntu onganyanisekanga uvuna loo nto ayilimileyo,

kanti nomntu olungileyo utya isimilo sakhe.

15Umntu ongaqondiyo ukholelwa yinto yonke;

kanti ke yena oqiqayo uhlab' ekhangele.

16Umntu onengqondo uhlala egcisile, ayiphephe inkathazo;

ke sona isityhakala asikhathali, siyatyhuthuza.

17Umntu ocaphuka msinya wenza izinto zobudenge;

umntu onobuqhophololo uyathiywa.

18Umntu ongaqondiyo uvuna ubutyhakala;

ke yena onengqondo uthiwa jize ngolwazi.

19Abantu abagwenxa baya kuqubuda phambi kwabo balungileyo,

bakhahlele emasangweni amalungisa.

20Ihlwempu libukulwa nditsho nangummelwane;

kanti ke yena umntu omi kakuhle unezihlobo ezininzi.

21Umntu omdelelayo ummelwane wakhe uyona,

kambe ke olenzela ububele ihlwempu, hayi inyhweba yakhe!

22Abayi kulahleka na abo bayila ububi?

Inceba nenyaniso ikwabo baceba okulungileyo.

23Ekubulalekeni kukusebenza kukho umvuzo;

ke yena olibala kukuncokola wambathwa bubuhlwempu kuphela.

24Abantu abazizilumko bathiwa jize ngobutyebi;

ke bona ubutyhakala beziyatha buvelisa ubutyhakala.

25Ingqina elinyanisekileyo liyabasindisa abantu;

kodwa ke lona elixokayo liyakhohlisa.

26Umntu omhlonelayo uNdikhoyo unenqaba eluqilima;

nabantwana bakhe bazimela kuyo.

27Isiseko sobomi kukuthobela uNdikhoyo;

umntu kuyamphephisa kwizirhintyelo zokufa.

28Ubuhandiba bokumkani buxhomekeke kubuninzi babantu bakhe;

kambe bengekho abantu bokulawulwa itshawe alinto.

29Umntu onomonde uba nengqiqo;

kambe ke yena ocaphuka msinya usuka enze ubudenge.

30Umntu ozolileyo uba nempilo;

ke lona ikhwele yimpehla emathanjeni.

31Umntu ocinezela ihlwempu ugxeka uMdali walo;

ke yena obalungiselelayo abahlelelekileyo udumisa uMdali.

32Umntu okhohlakeleyo ubhangiswa bububi bakhe;

kanti ke yena olilungisa unenqaba azimela ngayo nasekufeni.

33Ubulumko busekhaya kumntu obhadlileyo;

kanti buyazibika naphakathi kweziyatha.

34Ubulungisa buyasiphakamisa isizwe;

ke sona isono lihlazo nakwesiphi na isizwe.

35Ukumkani uyakholiswa liphakathi elilumkileyo,

kodwa umsindo wakhe uyavutha kowenza okuziintloni.