Tshivenda 1998 (VEN98)
8

Mishumo ya Solomoni

(1 Mah. 9:10-28)

81Solomoni o fhedza miṅwaha ya 20 a tshi fhaṱa thembele ya Muṋe washu na pfamo yawe.Nga hu sedzwe 1 Mah. 6:38 na 7:1. 2Musi o fhedza a konou vusa miḓi ye a vha o ṋewa nga khosi Hiramu, a dzudza Vhaisraele khayo. 3Solomoni a ṱuwa a yo thuba shango ḽa Hamathi na Tsoba, 4a ita na u vusa muḓi wa Thadimoro u re phangani, na miḓi yoṱhe ya u vhulungela zwiḽiwa ye a vha o i fhaṱa Hamathi. 5A vusa na miḓi ya Bethe Horoni wa Nṱha na Bethe Horoni wa Fhasi, miḓi ya mitsheṱo na dzikhoro na tswinga dza mabaphathi a tsimbi, 6na muḓi wa Baalathi na miḓi yoṱhe ya u vhulungela zwiḽiwa na miḓi yoṱhe he a vha a tshi vhea gariki dzawe na bere dzawe, a fhaṱa na tshiṅwe na tshiṅwe tshe a vha a tshi tou funa Jerusalema na Libanoni na mashangoni oṱhe he a vha a tshi vhusa.

7Vhathu vhoṱhe vha tsalela dza Vhahithi na Vhaamori na Vhapherisi na Vhahivi na Vhajebusi, vhe vha vha vhe si Vhaisraele, 8vhaḓuhulu vha vhenevho vhe vha vha vho sala shangoni, vha songo lozwiwaho nga Vhaisraele, Solomoni a vha shumisa nga khombekhombe, na ṋamusi zwi tshee zwo ralo. 9Hone Vhaisraele Solomoni ho ngo vha shumisa mishumo yeneyo, vhone vho vha vhe vhahali vhawe na vhalangi na vhakoma vhawe na vhalangi vha gariki dzawe na vhatshimbidzi vha dzigariki. 10Khosi Solomoni o vhea na magota a 250 mivhunduni yo fhambanaho.

11Solomoni o vha o dzea ṅwananyana wa Farao. Ene a mu pfulusa Muḓini wa Dafita a mu isa pfamoni ye a vha o mu fhaṱela, nge a ri, “Mufumakadzi wanga ho ngo fanela u dzula pfamoni ya khosi Dafita wa Israele, ngauri fhethu he mbulungelo ya Muṋe washu ya dzhena hone ndi hukhethwa.”

12Solomoni a ṋekedza Muṋe washu zwiṱhavhelo zwi fhiswaho kha aḽiṱari ya Muṋe washu ye a vha o i fhaṱa phanḓa ha guḓa. 13O ṋekedza zwiṱhavhelo zwi fhiswaho a tshi tevhedza Mulayo wa Mushe wa zwi ṱoḓeaho ḓuvha ḽikhethwa ḽiṅwe na ḽiṅwe, Dzisabatha na vhuṱambo ha Ṅwedzi Muswa na vhuṱambo ha ṅwaha nga ṅwaha, vhuṱambo ha Vhurotho vhu si na mbilisa na vhuṱambo ha Mishasha. 14

8:14
1 Koron. 23:1 – 26:19
Solomoni a tevhedza ndayo dza khotsi awe Dafita, a nanga zwigwada zwa vhotshifhe a vha ṋea mishumo yavho, a nanga na Vhalivi uri vha range phanḓa hu tshi imbiwa thendo na u farisa vhotshifhe kha zwoṱhe zwi ṱoḓeaho misi yoṱhe. A ita na u nanga vhalindakhoro vha ita zwigwada zwa u linda khoro dzo fhambanaho, ngauri izwo yo vha i ndaela ya Dafita muḓinḓa wa Mudzimu. 15A vho ngo vhuya vha pambuwa kha ndaela dza khosi Dafita dzi kwamaho vhotshifhe kana Vhalivi kha mafhungo oṱhe, hu tshi katelwa na mafhungo a nnḓu dza mbulungelo.

16Mushumo woṱhe wa Solomoni wa shumiwa, u bva ḓuvha ḽe ha tewa muteo wa thembele ya Muṋe washu ya vhuya ya fhela u fhaṱiwa, thembele ya Muṋe washu ya vha yo fhela.

17Ndi hone Solomoni a tshi takuwa a ya Etsioni Gebere na Elathi, khunzikhunzini ya lwanzhe ya Edomo. 18Khosi Hiramu a mu rumela zwikepe zwe zwa vha zwi tshi khou langwa nga magota awe, vhanna vhe vha vha vha tshi ḓivha lwanzhe. Vhenevho vha tala lwanzheni nga zwikepe vhe na vhanna vha Solomoni vha ya shangoni ḽa Ofiri vha vhuya na musuku we wa vha u tshi nga eḓana thani dza 15 na hafu, vha u isa ha khosi Solomoni.

9

Khosi ya musadzi ya Sheba i tshi dalela Solomoni

(1 Mah. 10:1-13)

91Khosi ya musadzi ya Sheba a pfa bvumo ḽa khosi Solomoni a fara lwendo a ya Jerusalema uri a mu linge nga mbudziso dzi konḓaho. O ṱuwa na vhalanda vhanzhi na gamela dzó hwala zwilungi na musuku munzhi na matombo a mutengo muhulu, a swika ha Solomoni a amba nae nga zwoṱhe zwe zwa vha zwi mbiluni yawe. 2Solomoni a fhindula mbudziso dzawe dzoṱhe, hu si vhe na tshithihi tshe tsha mu konḓela u ṱalutshedza. 3Mufumakadzi wa Sheba a pfa vhuṱali ha Solomoni, a vhona na thembele ye a i fhaṱa, 4na zwiḽiwa zwa ḓafulani ḽawe na madzulele a vhahulwane vhawe na vhashumi vhane vha mu shumela vho ambara phuraphura dzavho na vhafari vha zwinwelo vho ambara phuraphura dzavho na muḓalo we vha ḓala vha tshi yo ṋekedza nduvho thembeleni ya Muṋe washu, zwa mu akhamadza.

5Khosi iyo ya musadzi ya vhudza khosi ya ri, “Mafhungo e nda a pfa shangoni ḽanga nga mishumo yavho na vhuṱali havho ndi ngoho! 6Hone a tho ngo tenda zwe vha mmbudza, nda vhuya nda swika nda zwi vhona nga anga maṱo. Vhukuma a tho ngo vhuya nda vhudzwa na hafu ya vhuṱali havho, zwine vha vha zwone zwi fhira kule zwe nda zwi pfa. 7Vhanna vhane vha vha navho vha na mashudu mangafhani! Magota avho vhane vha ḓi ima phanḓa havho vha tshi pfa vhuṱali havho vha na mashudu mangafhani! 8Nga hu rendwe Yahavee Mudzimu wavho, we a vha takalela, a vha dzudza kha khuluṋoni yawe vha vha khosi uri vha vhuse nga dzina ḽa Yahavee Mudzimu wavho. Mudzimu wavho o funa Vhaisraele, a funa u vha tika lini na lini, ndi zwe vhone a vha ita khosi yavho, uri hu ḓi vha na khaṱhulo mbuya, hu itwe zwi re zwone.”

9Ndi hone mufumakadzi uyo a tshi ṋea khosi Solomoni thwala dze a ḓa nadzo dza musuku we wa vha u tshi nga fhira thani nṋa na zwilungi zwinzhi na matombo a mutengo muhulu. Ho vha hu sa athu vhuya ha vha na zwilungi zwi no nga izwo zwe iyo khosi ya Sheba ya zwi ṋea khosi Solomoni.

10Vhanna vha khosi Hiramu na vha khosi Solomoni vha ḓisa musuku we wa vha u tshi bva shangoni ḽa Ofiri, vha ḓisa na matanda a mudzhunipha na matombo a mutengo muhulu. 11Khosi Solomoni a dzhia matanda ayo a mudzhunipha a fhaṱa ngao zwiṱepisi zwa thembele ya Muṋe washu na zwa pfamo ya musanda, a ita dziharipa na madende a vhaimbi ngao. Zwa u ralo zwo vha zwi sa athu vhuya zwa vhonwa Juda.

12Khosi Solomoni a ṋea khosi ya musadzi ya Sheba zwoṱhe zwe ya vha i tshi zwi tama ya zwi humbela, a mu ṋea zwi no fhira zwe ya mu ḓela nazwo. Ndi hone mufumakadzi uyo a tshi vhuelela shangoni ḽawe na vhalanda vhawe.

Lupfumo lwa khosi Solomoni

(1 Mah. 10:14-25)

13Ṅwaha muṅwe na muṅwe khosi Solomoni o vha a tshi wana musuku une wa nga vha thani dza 23, 14hu sa vhalwi mithelo ine ya ḓiswa nga vhashavhi na vhavhambadzi. Mahosi oṱhe a Arabia na vhavhusi vha madzingu a Israele na vhone vho vha vha tshi ḓisa musuku na siliva ha Solomoni.

15Khosi Solomoni a fula zwiṱangu zwihulu zwa 200 zwa musuku, tshiṅwe na tshiṅwe tsho fhomiwa musuku wo fuliwaho une wa nga vha khilogiramu ṱhanu na mbili. 16Solomoni a ita na zwiṱangu zwiṱuku zwa 300 zwa musuku wo fuliwaho, tshiṅwe na tshiṅwe tshi na musuku une wa nga vha khilogiramu tharu na hafu. Khosi ya zwi vhea Huvhewazwihali ha Maṱaka a Libanoni.

17Ndi hone khosi i tshi fhaṱa khuluṋoni khulu nga ṋanga dza nḓou ya fhomiwa nga musuku u songo vangiwaho. 18Khuluṋoni iyo yo vha i na zwiṱepisi zwiṱanu na tshithihi, yo mometshedzwa tshivheamilenzhe tsho fhomiwaho musuku. Masia oṱhe a khuluṋoni ho vha hu na zwitikazwanḓa, hu na tshifanyiso tsha ndau yo imaho ngeno na ngeno hazwo. 19Ho vha ho ima ndau dza 12 dza zwifanyiso kha izwo zwiṱepisi zwiṱanu na tshithihi, sia ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tshiṱepisi ho ima nthihi. Ho vha hu sa athu vhuya ha vha na khuluṋoni ya u ralo kha muṅwe muvhuso.

20Zwinwelo zwoṱhe zwa khosi Solomoni zwo vha zwi zwa musuku, na thundu yoṱhe i re Huvhewazwihali ha Maṱaka a Libanoni yo vha i ya musuku u songo vangiwaho. Misi ya Solomoni siliva yo vha i tshi tou nyadziwa. 21Khosi yo vha i na zwikepe zwa vhushavhi zwe zwa vha zwi tshi tala lwanzheni na zwa vhalanda vha khosi Hiramu zwi tshi ya Tharashishi. Ho vha hu tshi ri ho fhela miṅwaha miraru zwa vhuya zwo hwala musuku na siliva na ṋanga dza nḓou na ṱhoho na mapfeṋe.

22Khosi Solomoni o vha a tshi fhira maṅwe mahosi oṱhe a ḽifhasi nga lupfumo na vhuṱali. 23Mahosi oṱhe a ḽifhasi o vha a tshi funa u thetshelesa Solomoni a tshi amba uri vha pfe vhuṱali he Mudzimu a vhu vhea mbiluni yawe. 24Ṅwaha muṅwe na muṅwe, muṅwe na muṅwe we a mu dalela o vha a tshi ḓa na nduvho, zwithu zwa siliva na musuku, na zwifuko na zwihali na zwilungi na bere na meila.

25

9:25-28
2 Koron. 1:14-16
Khosi Solomoni o vha e na madanga a bere na gariki zwi no swika 4 000 na vhanameli vha bere vha 12 000 vhe a vha o vha vhea miḓini ine ya dzula dzigariki, dziṅwe a tshi dzula nadzo Jerusalema. 26
9:26
1 Mah. 4:21
Solomoni o vha a tshi vhusa mahosi oṱhe u bva mulamboni wa Yufuratha u swika shangoni ḽa Vhafilista u vhuya u swika nga masakha a Egipita. 27Khosi ya khokha siliva Jerusalema ya anda unga matombo, matanda a mikedara a anda unga mihuyu zwigodini. 28Bere dza Solomoni dzo vha dzi tshi bva Egipita na mashangoni maṅwe oṱhe.

Lufu lwa Solomoni

(1 Mah. 11:41-43)

29Mafhungo maṅwe a Solomoni u bva mathomoni u swika magumoni, o ṅwalwa kha Histori ya Muporofita Nathani na kha Vhuporofita ha Ahia wa Shilo na kha Mabono a muporofita Ido, a tshi porofita nga muvhuso wa khosi Jerobiamu wa Israele, ṅwana wa Nebati. 30Solomoni o vhusa ḽoṱhe ḽa Israele e Jerusalema a fhedza miṅwaha ya 40. 31Solomoni a dzama, a swiṱwa Muḓini wa Dafita khotsi awe. Ṅwana wawe Rehabiamu a vha khosi vhudzuloni hawe.

10

U fhandekana ha muvhuso

(1 Mah. 12:1-20)

101Rehabiamu a takuwa a ya Shikheme, ngauri Vhaisraele vhoṱhe vho vha vho ya henengei uri vha mu vhumbe khosi. 2

10:2
1 Mah. 11:26-40
Musi Jerobiamu ṅwana wa Nebati a tshi zwi pfa, a vhuya a tshi bva Egipita, ngauri o vha o shavhela Egipita a tshi shavha khosi Solomoni. 3Vhathu vha vhidzisa Jerobiamu, ene na Vhaisraele vhoṱhe vha ya ha Rehabiamu vha swika vha mu vhudza vha ri, 4“Khotsi aṋu vho ri hwesa dzhogo ya u lemela, huno zwino ri fhungudzeleni mushumo wa tshiṱuhu na dzhogo i lemelaho ye vha ri hwesa yone, ndi hone ri tshi ḓo vha vhalanda vhaṋu.”

5Rehabiamu a fhindula a ri, “Vhuyani hó fhela maḓuvha mararu.” Ndi hone vhathu vha tshi ṱuwa.

6Khosi Rehabiamu a vhudzisa vhakalaha vhe vha vha vha tshi shumela khotsi awe Solomoni vha tshi kha ḓi tshila, vha tshi vha eletshedza, a vha vhudzisa a ri, “Nnyeletshedzeni uri avha vhathu ndi vha fhindule hani!”

7Vhone vha fhindula vha ri, “Arali vhathu avha na vha itela vhuthu, na vha takadza, na vha fhindula nga nḓila i takadzaho, vha ḓo vha vhalanda vhaṋu tshoṱhe.”

8Huno Rehabiamu a landula nyeletshedzo ya vhahulwane, a yo vhudzisa vhaṱhannga vhe vha aluwa nae, vhe vha vha vha tshi khou mu shumela vhe vhone vhaeletshedzi vhawe. 9Rehabiamu a vha vhudzisa a ri, “Inwi ni tshi nnyeletshedza ni ri mini? Vhathu avha ri fanela u vha fhindula hani vhane vha nkhumbela vha ri ndi vha fhungudzele dzhogo ye khotsi anga a vha hwesa yone?”

10Vhaṱhannga vhe vha aluwa nae vha fhindula vha ri, “Vhudzani vhathu vhe vha ni vhudza vha ri khotsi aṋu o vha hwesa dzhogo ya u lemela, hone inwi ni vha leludzele dzhogo, ni ri, ‘Tshinwaanwane tshanga tsho denyefhala u fhira khundu dza khotsi anga. 11Khotsi anga vho ni hwesa dzhogo ya u lemela, nṋe ndi ḓo ita uri i lemelese. Khotsi anga vho ni rwa nga zwimebi, nṋe ndi ḓo ni rwa nga mboma.’ ”

12Ho no fhela maḓuvha mararu Jerobiamu na vhathu vhoṱhe vha vhuelela ha khosi Rehabiamu nga he a vha vhudza a ri, “Vhuyani ho fhela maḓuvha mararu.” 13Khosi ya vha ḽela vhuhali i tshi vha fhindula, ya landula nyeletshedzo ya vhahulwane, 14ya tevhela nyeletshedzo ya vhaṱhannga, ya ri, “Khotsi anga vho ni hwesa dzhogo i lemelaho, nṋe ndi ḓo ni hwesa i lemelesaho. Khotsi anga vho ni rwa nga zwimebi, nṋe ndi ḓo ni rwa nga mboma.” 15

10:15
1 Mah. 11:29-39
Khosi a yo ngo thetshelesa vhathu, ngauri izwo zwo iteaho zwo vha zwi tshi bva kha Mudzimu uri hu khunyelele zwe Muṋe washu a amba a tshi vhudza Jerobiamu ṅwana wa Nebati nga mulomo wa Ahia wa Shilo.

16Musi Vhaisraele vhoṱhe vha tshi vhona uri khosi yo landula zwe vha humbela, vha fhindula khosi vha ri,

“Ri na mukovhe-ḓe na Dafita?

Riṋe a ri vhathihi na ṅwana wa Isai!

Vhaisraele, humelani hayani!

Iwe Dafita, sala na vha nnḓu yau!”

Ndi hone Vhaisraele vhoṱhe vha tshi vhuelela hayani. 17Hone Vhaisraele vhe vha vha vha tshi dzula miḓini ya Juda vha ḓi vhuswa nga Rehabiamu.

18Khosi Rehabiamu a ruma Adoniramu mulangi wa mushumo wa khombekhombe, hone Vhaisraele vha mu kanḓa nga matombo vha mu vhulaha. Khosi Rehabiamu zwa ri u ralo a ṱavhanya a namela gariki yawe a shavhela Jerusalema. 19Vhaisraele vha mbo ḓi vha vho shandukela nnḓu ya Dafita, na ṋamusi.