Tshivenda 1998 (VEN98)
25

Amasia khosi ya Juda

(2 Mah. 14:2-6)

251Amasia a tshi vha khosi o vha e na miṅwaha ya 25, a vhusa e Jerusalema a fhedza miṅwaha ya 29. Mme awe o vha a tshi pfi Jehuadini, wa Jerusalema. 2Amasia o ita zwi takadzaho Muṋe washu, hone ho ngo zwi ita nga mbilu yoṱhe. 3Musi muvhuso wa Amasia u tshi tou khwaṱha, a vhulaha magota vho vhulahaho vhamusanda khotsi awe. 4

25:4
Dot. 24:16
Naho zwo ralo ho ngo vhulaha vhana vhavho, o tou tevhedza zwo ṅwalwaho buguni ya Mulayo wa Mushe he Muṋe washu a laya a ri, “Vhokhotsi vha songo fela milandu ya vhana vhavho, na vhana vha songo fela milandu ya vhokhotsi avho, muṅwe na muṅwe u fela vhutshinyi hawe ene muṋe.”

Amasia a tshi lwa na vha Edomo

(2 Mah. 14:7)

5Khosi Amasia a kuvhanganya vhathu vha Juda, a vha kumedza vhalangammbi na vhalangagomane vha Juda ḽoṱhe na Benyamini, zwi tshi ya nga miṱa yavho. A vhala vhoṱhe u bva kha vha miṅwaha ya 20 a wana vhe vhanna vha 300 000 vho teaho u bva pfumo, vhane vha kona u fara pfumo na tshiṱangu. 6Amasia a ita na u thola vhahali vha 100 000 vha no bva Israele a vha holela nga siliva ine ya nga vha khilogiramu dza 3 400.

7

25:7
2 Koron. 19:2
20:37
Huno ha ḓa muḓinḓa wa Mudzimu khae a ri, “Thovhela, mmbi hedzi dza Israele dzi songo tshimbila navho, ngauri Muṋe washu ha imi na Vhaisraele, ha imi na muthihi wa vhathu vha Efraimi. 8Nangwe vha bva vha yo lwa nga nungo dzoṱhe nndwani, Mudzimu u ḓo vha laṱa vha tshi lwa na maswina, ngauri Mudzimu u na maanḓa a u farisa muthu kana u mu laṱa.”

9Amasia a vhudzisa uyo muḓinḓa wa Mudzimu a ri, “Zwino iḽa siliva ya khilogiramu dzine dza nga vha 3 400 ye nda ṋea mmbi dza Vhaisraele?”

Uyo muḓinḓa wa Mudzimu a fhindula a ri, “Muṋe washu u a kona u vha ṋea zwi no fhira zwenezwo.”

10Ndi hone Amasia a tshi humisa idzo mmbi dzi no bva kha ḽa Efraimi, a ri dzi ye hayani. Vhanna avho vha sinyutshela vhathu vha Juda, vha livha hayani vha tshi tou duga nga mbiti.

11Ndi hone Amasia a tshi vusa nungo dzawe, a ranga mmbi yawe phanḓa ya livha Govhani ḽa Muṋo, henefho a vhulaha vhanna vha Edomo vha 10 000. 12Mmbi ya Juda ya ita na u thuba vhanna vha 10 000 vha tshi kha ḓi tshila, vha vha isa muṱumbani wa luwa, vha vha sukumedzela fhasi, vhoṱhe vha thathekana.

13Zwenezwo mmbi dza Vhaisraele dze Amasia a dzi humisa, a si dzi tendele dzi tshi ya nndwani, dza mbo ḓi dia miḓi ya Juda u bva Samaria u swika Bethe Horoni. Vha vhulaha vhathu vha 3 000, vha thuba thundu nnzhi vha i hwala vha ṱuwa nayo.

14Musi Amasia a tshi vhuya a tshi bva u kunda Vhaedomo, a vhuya na midzimu ya vhathu vha Edomo. Amasia a imisa iyo midzimu ya vho vha yawe, a i gwadamela, a i dubisela zwioro. 15Muṋe washu a sinyutshela Amasia, a ruma muṅwe muporofita a ya khae a swika a ri, “Ndi mini vha tshi luvha midzimu ya havha vhathu, ye ya kundwa u tshidza vhathu vha hayo zwanḓani zwavho?”

16Musi a tshi kha ḓi amba khosi ya mu vhudza ya ri, “Vhone ro vha vhea uri vha vhe mueletshedzi wa khosi naa? Nga vha fhumule, nṋe ndi a vha vhulaha!”

Ndi hone muporofita uyo a tshi fhumula, hone a ri, “Nṋe ndi a zwi ḓivha uri Mudzimu o ḓiimisela u vha lozwa, nge vha ita hezwo, nahone vha si thetshelese ndi tshi vha eletshedza.”

Amasia a tshi lwa na Juasi wa Israele

(1 Mah. 14:8-20)

17Musi Amasia khosi ya Juda o no vhudzisana na vhaeletshedzi vhawe, a ruma vhaḓinḓa vha ya ha Juasi, ṅwana wa Juahasi ṅwana wa Jehu khosi ya Israele, a ita khaedu a ri, “Nga vha ḓe ri lwe.”

18Hone Juasi khosi ya Israele a fhindula Amasia khosi ya Juda a ri, “Mutshutshungu wa Libanoni wo vhuya wa ruma muḓinḓa a ya ha mukedara wa Libanoni a ri, ‘Tenda ṅwananyana wau a dzewe nga ṅwana wanga.’ Hu si kale ha fhira phukha ya Libanoni ya kandekanya uyo mutshutshungu. 19Vhone vha ri vho kunda Vhaedomo, zwino vha vho ḓihudza. Hone nga vha ḓidzulele zwavho hayani! Ndi mini vha tshi levha? A vha zwi vhoni uri vha ḓiṱulela khombo khathihi na shango ḽa Juda?”

20Hone Amasia a si zwi thetshelese. Mudzimu o vha o tou zwi funa uri Amasia a kundiwe nga Juasi, nge a gwadamela midzimu ya Edomo. 21Ndi hone Juasi khosi ya Israele a tshi bva pfumo a yo lwa na Amasia khosi ya Juda, ha lwiwa Bethe Shemeshe kha ḽa Juda. 22Vhajuda vha kundwa nga Vhaisraele, muṅwe na muṅwe a shavhela hayani hawe. 23Juasi khosi ya Israele a thuba Amasia khosi ya Juda, ṅwana wa Juasi ṅwana wa Ahasia, henefho Bethe Shemeshe. Ndi hone Juasi a tshi mu isa Jerusalema a swika a pwasha mutsheṱo wa Jerusalema u bva Khoroni ya Efraimi u swika Khoroni ya Khuḓa, tshikhala tshine tsha nga ita mitha dza 200. 24

25:24
1 Koron. 26:4-526:15
Juasi a dzhia musuku woṱhe na siliva yoṱhe na zwithu zwoṱhe zwe zwa vha zwi thembeleni ya Mudzimu, zwe zwa vha zwi tshi londolwa nga Obede Edomo, a dzhia na zwa mbulungeloni dza pfamo, a ita na u thuba vhathu vha u farelwa, a vhuelela Samaria.

25Amasia khosi ya Juda, ṅwana wa Juasi, o tshila a fhedza miṅwaha ya 15 musi Juasi khosi ya Israele, ṅwana wa Juahasi, o no dzama. 26Mafhungo maṅwe a Amasia, u bva mathomoni u swika magumoni, o ṅwalwa buguni ya Histori ya Mahosi a Juda na Israele. 27U bva tshee Amasia a furalela Muṋe washu, vha mu langana Jerusalema, ene a shavhela muḓini wa Lakhishi, hone vha ruma vhathu vha mu tevhela Lakhishi vha mu vhulahela henengei. 28Tshitumbu tsha Amasia tsha iswa Jerusalema tsho hwalwa nga bere, a swiṱwa zwaloni zwa musanda Muḓini wa Dafita.

26

Uzia khosi ya Juda

(2 Mah. 14:21-22; 15:1-7)

261Ndi hone vhathu vhoṱhe vha Juda vha tshi dzhia ṅwana wawe Uzia, vha mu vhumba khosi vhudzuloni ha khotsi awe Amasia. Uzia o vha e na miṅwaha ya 16 a tshi vha khosi. 2Ndi ene we a vusa muḓi wa Elathi a u vhuedzedza Juda, musi Amasia o no dzama.

3Uzia a tshi thoma u vhusa o vha e na miṅwaha ya 16, a vhusa e Jerusalema a fhedza miṅwaha ya 52. Mme awe o vha a tshi pfi Jekholia wa Jerusalema. 4Uzia o ita zwi takadzaho Muṋe washu, u ḓi nga khotsi awe Amasia. 5O shumela Mudzimu misi Zakaria a tshi kha ḓi tshila, ndi ene we a vha a tshi mu laya uri a ofhe Mudzimu. Musi a tshi shumela Muṋe washu, Mudzimu o vha a tshi ita uri zwi mu nakele.

6Uzia a bva pfumo a yo lwa na Vhafilista, a thutha mitsheṱo ya miḓi ya Gathi na Jabune na Ashidodo, a konou vusa miḓi tsini ha Ashidodo na huṅwe vhukati ha Vhafilista. 7Mudzimu a mu farisa a tshi lwa na Vhafilista na musi a tshi lwa na Maarabia vhe vha vha vha tshi dzula Guru Baali na musi a tshi lwa na Vhameuni. 8Vhaamoni vha isa nduvho ha Uzia, bvumo ḽawe ḽa swika na masakhani a Egipita, nge a vha e na maanḓa.

9Uzia a fhaṱa dzithawara Jerusalema Khoroni ya Khuḓa na Khoroni ya Govha na khuḓani ya mutsheṱo, a dzi khwaṱhisa. 10A ita na u fhaṱa dziṅwe phangani, a bwa bidzi nnzhi, nge a vha e na masambi manzhi a kholomo zwilindini na midavhini. O vha e na vhathu vha no shuma masimuni awe na a minḓirivhe mivhunduni na masimuni o nonelaho, ngauri o vha a tshi funa mavu.

11Uzia o vha e na mmbi ya vhanna vho gudiswaho vhukuma, vhe vha vha vha tshi dzula vho ḓilugisela u bva pfumo nga gomane dzi tshi ya nga tshivhalo tshavho, vha tshi kuvhanganyiwa nga muṅwaleli wawe Jeiele na Maaseya we a vha e ṋegota, vha tshi langwa nga Hanania, muṅwe wa vhakoma vha musanda. 12Tshivhalo tshoṱhe tsha vharangaphanḓa vha miṱa tshi no langa vhanna vha lwaho tsho vha tshi 2 600. 13Vho vha vha tshi langa mmbi ya vhanna vha 307 500 vho gudiswaho zwa nndwa, mmbi ya maanḓa ine ya tikedza khosi i tshi lwa na maswina ayo. 14Uzia o vha a tshi ṋea vhahali vhoṱhe zwiṱangu na mafumo na miṅadzi na madzhasi a u ḓipilela na vhura na gatho. 15Afho Jerusalema vhatsila vhawe vho vha vho ita mitshini ya u posa misevhe na ya u posa matombo i dzithawarani na khuḓani dza mitsheṱo. Bvumo ḽawe ḽa swika kule, a vha na maanḓa mahulu nge a vha a tshi fariswa nga Mudzimu.

U ḓihudza ha Uzia na u lifhedzwa hawe

16Huno musi khosi Uzia o no vha na maanḓa, a thoma u ḓihudza, u ralo ha vha u ḓiṱulela khombo. Uzia a nyadza Muṋe washu Mudzimu wawe nga u dzhena thembeleni ya Muṋe washu a dubisa zwioro kha aḽiṱari ya zwioro. 17Tshifhe Azaria a ṱuwa na vhaṅwe vhotshifhe vha 80 vha sa ofhi vha mu tevhela vha swika vha dzhena. 18

26:18
Ek. 30:7-8
Num. 3:10
Vha imedzana nae vha ri, “Thovhela Vho-Uzia, a vha na pfanelo ya u dubisela Muṋe washu zwioro. Hoyo ndi mushumo wa vhotshifhe vhaḓuhulu vha Aroni, ndi vhone vhe vha kumedzwa Mudzimu uri vha dubise zwioro. Nga vha bve hafhano hukhethwa, vho khakhela Muṋe washu Mudzimu, ha tsha ḓo vha ṋea vhuhulwane.”

19Uzia o vha o fara mudzio wa zwioro nga tshanḓa a tshi ṱoḓa u dubisa zwioro, a mbo ḓi sinyuwa. Musi o halifhela vhotshifhe vhe henefho phanḓa ha aḽiṱari ya zwioro thembeleni ya Muṋe washu, tshifhaṱuwo tshawe tsha mbo ḓi shatwa vhulwadze vhu ofhisaho ha lukanda. 20Musi tshifhe muhulu Azaria na vhotshifhe vhaṅwe vhoṱhe vha tshi mu sedza, vha vhona tshifhaṱuwo tshawe tsho shatwa nga vhulwadze ha lukanda, vha mbo ḓi ṱavhanya vha mu bvisela nnḓa. Vhukuma ene muṋe o vha o no ḓilugisela u ṱuwa nge ya vha i ṱhamu ya Muṋe washu.

21Khosi Uzia o lwala uho vhulwadze ha lukanda a vhuya a dzama. O vha a tshi dzula nḓuni yawe i re thungo, a si tsha dzhena thembeleni ya Muṋe washu. Mishumo yawe yoṱhe o vha a si tsha i shuma, ṅwana wawe Jothamu a tshi dzula pfamoni, a tshi vhusa vhathu vha shango.

22Mafhungo maṅwe a Uzia, u bva mathomoni u swika magumoni, o ṅwalwa nga muporofita Yesaya ṅwana wa Amutsi. 23Uzia a dzama, a swiṱwa tsini ha zwalo he ha vha hu ha mahosi, a si swiṱwe zwaloni zwa musanda, nge vha ri, “O vha e na vhulwadze vhu ofhisaho ha lukanda.” Ṅwana wawe Jothamu a vha khosi vhudzuloni hawe.

27

Jothamu khosi ya Juda

(2 Mah. 15:32-38)

271Jothamu o vha khosi e na miṅwaha ya 25 a vhusa e Jerusalema a fhedza miṅwaha ya 16. Mme awe o vha a tshi pfi Jerusha ṅwananyana wa Tsadoko. 2Jothamu o vha a tshi takadza Muṋe washu, u ḓi nga khotsi awe Uzia, hone ene ho ngo ita zwa khotsi awe zwe a tshinya nga u dzhena thembeleni ya Muṋe washu a dubisa zwioro. Vhathu vha Juda vhone vha ḓi isa phanḓa u tshinya.Nga hu sedzwe Yes. 2:5-9; 5:7-24; Mika 1:5; 2:1-3.

3Jothamu ndi ene we a vusa Khoro ya Nṱha ya thembele ya Muṋe washu, a shuma mushumo muhulu mutsheṱoni tshikwarani tsha Ofele. 4O fhaṱa na miḓi thavhani dza Juda, maṱakani a fhaṱa madzhavhelo na dzithawara.

5Jothamu a bva pfumo a yo lwa na khosi ya Vhaamoni, a vha kunda. Ṅwaha wonoyo Vhaamoni vha mu luvha nga siliva ya khilogiramu dza 3 400 na goroi ya thani dza 1 000 na bali ya thani dza 1 000. Vhaamoni vha ḓi mu luvha nga u ralo ha vhuya ha fhela ṅwaha wa vhuvhili na wa vhuraru. 6Jothamu a vha na maanḓa nge a vha a tshi tshimbila nḓilani ya Muṋe washu Mudzimu wawe a sa pambuwi khayo.

7Mafhungo maṅwe a Jothamu, hu tshi angaredzwa na nndwa dzoṱhe dze a lwa na zwiṅwe zwe a ita, o ṅwalwa buguni ya Histori ya Mahosi a Israele na a Juda. 8Jothamu o vha khosi e na miṅwaha ya 25, a vhusa e Jerusalema a fhedza miṅwaha ya 16. 9Jothamu a dzama, a swiṱwa Muḓini wa Dafita. Ṅwana wawe Ahasi a vha khosi vhudzuloni hawe.