Tshivenda 1998 (VEN98)
3

Solomoni a tshi vhinga ṅwananyana wa Farao

31Solomoni a vhinga ṅwananyana wa Farao khosi ya Egipita a vha shaka ḽawe. Solomoni a ḓisa uyo musadzi Muḓini wa Dafita a vhuya a fhedza u fhaṱa pfamo yawe na thembele ya Muṋe washu na mutsheṱo wo tangaho Jerusalema.

Solomoni a tshi humbela Mudzimu vhuṱali

(2 Koron. 1:3-12)

2Vhathu vho vha vha tshi kha ḓi ṋekedza nduvho dzavho aḽiṱarini dzi re zwikwarani ngauri dzina ḽa Muṋe washu ḽo vha ḽi sa athu fhaṱelwa thembele.Hu tshi pfi Dzina ḽa Muṋe washu ḽi ḓo dzula thembeleni, ndi uri naho a tshi dzula thembeleni, ha koni u khunyelela thembeleni, vhunga e Muḓalahoṱhe. 3Solomoni o sumbedza uri u funa Muṋe washu nga u tevhedza ndayo dza khotsi awe Dafita, hone na ene o vha a tshi ṋekedza zwiṱhavhelo a dubisa zwioro kha dziaḽiṱari dzi re zwikwarani.

4Khosi ya ya Gibioni u ṋekedza zwiṱhavhelo, ngauri itsho tsho vha tshikwara tshi re na bvumo, Solomoni a ṋekedza tshigidi tsha zwiṱhavhelo zwi fhiswaho kha aḽiṱari yeneyo. 5Henefho Gibioni Muṋe washu a ḓisumbedza Solomoni nga muloro vhusiku, Mudzimu a ri, “Humbela tshine wa funa ndi tshi u ṋea tshone.”

6Solomoni a fhindula a ri, “Khotsi anga Dafita mulanda wau wo mu ita nga vhuthu hau vhuhulu ngauri wo vhona a tshi fulufhedzea, a tshi ita zwi re zwone, a si na muhoyo. Wo ḓi mu sumbedza vhuthu honoho vhuhulu, wa mu ṋea ṅwana wa mutuka uri a dzule kha khuluṋoni yawe ṋamusi. 7Yawee Muṋe washu Mudzimu wanga, wo mmbumba khosi vhudzuloni ha khotsi anga Dafita. Hone ndi kha ḓi vha ṅwana, thi na nḓivho ya u vhusa vhathu. 8Ndi fhano vhukati ha vhathu vhe wa vha nanga, lushaka luhulu, vhathu vhanzhi vha sa vhalei. 9Zwenezwo nṋee mbilu i no kona u thetshelesa uri ndi kone u haṱula mafhungo a vhathu vhau ndi ṱalukanye zwi re zwone na zwi si zwone. Ndi nnyi ane a nga kona u vhusa lushaka holu lwau luhulu nga eṱhe?”

10Muṋe washu a takala nge Solomoni a humbela zwenezwo, 11

3:11-14
Ps. 37:4
Mat. 6:33
Mudzimu a vhudza Solomoni a ri, “Vhunga wo humbela izwo, wa si humbele u lalama kana wa ḓihumbelela lupfumo kana lufu lwa maswina au, wa tou humbela mbilu i no kona u thetshelesa uri u kone u vhusa nga nḓila yo fanelaho, 12ndi ḓo ita zwe wa humbela. Ndi ḓo u ṋea mbilu ya vhuṱali na ṱhalukanyo, zwine ha sa athu vhuya ha vha na muthihi we a vha nazwo nahone ha sa ḓo vha na muṅwe ane a ḓo dovha a vha nazwo. 13Ndi ḓo u ṋea na zwe wa si zwi humbele: lupfumo na tshileme, vhutshilo hau hoṱhe a hu na khosi ine ya ḓo eḓana na iwe. 14Arali wa tshimbila nḓilani dzanga, wa tevhedza ndayo dzanga na milayo yanga unga khotsi au Dafita, ndi ḓo ita uri u lalame.” 15Ndi hone Solomoni a tshi karuwa, a zwi ḓivha uri Mudzimu o amba nae muloroni. Solomoni a vhuelela Jerusalema, a ima phanḓa ha mbulungelo ya mulanga ya Muṋe wa zwoṱhe a ṋekedza zwiṱhavhelo zwi fhiswaho na nduvho dza u konana na Mudzimu. A ri u fhedza a itela magota awe oṱhe vhuṱambo.

Solomoni a tshi haṱula mulandu u konḓaho

16Zwino muṅwe musi dziṅwe phombwe mbili dza ḓisa mulandu ha khosi Solomoni dza ima phanḓa hawe. 17Muṅwe wavho a ri, “Muṋe wanga, nṋe na musadzi hoyu ri dzula nḓuni nthihi. Nṋe ndo vha na ṅwana zwenezwo ri tshi dzula roṱhe. 18Huno nga ḓuvha ḽa vhuraru ṅwananga ó bebwa, na uyu musadzi a vha na ṅwana. Ro vha ri tshi dzula roṱhe afho nḓuni, ho vha hu si na muṅwe muthu, ro vha ri tshi tou vha vhavhili fhedzi.

19“Vhukati ha vhusiku uyu musadzi a tsika ṅwana wawe a fa. 20Zwino a vuwa vhukati ha vhusiku, a dzhia ṅwananga we a vha e tsini hanga, nṋe ndi tshee ndo farwa nga khofhe, a mu isa vhulaloni hawe, a dzhia ṅwana wawe o faho a mu vhea vhulaloni hanga. 21Nga matshelo nda vuwa ndi tshi ri ndi nuse ṅwananga, nda wana o fa! Hone musi ndi tshi mu sedza zwavhuḓi nga tshedza tsha nga matsheloni, nda vhona uri a si ṅwananga we nda beba.”

22Huno musadzi uyo muṅwe a ri, “A si zwone! Ṅwana a tshilaho ndi wanga, o faho ndi wau!”

Hone musadzi wa u thoma a ḓi oma a tshi ri, “A si zwone! Ṅwana o faho ndi wau, a tshilaho ndi wanga!” Vha ṱaṱisana henefho phanḓa ha khosi.

23Khosi ya elekanya ya ri, “Muṅwe u ri, ‘Ṅwana a tshilaho ndi wanga, wau ndi o faho,’ ngeno muṅwe a tshi ri, ‘A si zwone! Ṅwana o faho ndi wau, a tshilaho ndi wanga!’ ”

24Ndi hone khosi i tshi ri, “Ḓisani banga!” Vha ḓisela khosi banga. 25Khosi ya ri, “Fhandulani ṅwana a tshilaho nga vhukati, muṅwe na muṅwe ni mu fhe lurumbu.”

26Musadzi we ṅwana wawe a vha a tshi tshila a mu pfela vhuṱungu, a vhudza khosi a ri, “Yawee, muṋe wanga, nga vha fhe zwavho uyu musadzi ṅwana uyo a tshilaho! Vha songo mu vhulaha!”

Hone uḽa muṅwe musadzi a ri, “Nṋe ndi nga si mu wane, na iwe u nga si mu wane. Nga a fhandulwe nga vhukati!”

27Ndi hone khosi i tshi haṱula ya ri, “Ni songo mu vhulaha, musadzi hoyu wa u thoma ndi ene mme awe, nga a fhiwe ene.”

28Musi Vhaisraele vhoṱhe vha tshi pfa iyo khaṱhulo ya khosi, vha hulisa khosi, nge vha vhona uri i na vhuṱali vhu no bva ha Mudzimu ha u vhusa nga khaṱhulo yo fanelaho.

4

Magota a Solomoni

41Khosi Solomoni o vha a tshi vhusa ḽa Israele ḽoṱhe.

2Vhakoma vhawe vhahulwane ngevha:

Tshifhemuhulu: Azaria ṅwana wa Tsadoko.

3Vhaṅwaleli vha muvhuso: Elihorefe na Ahia, vhana vha Shisha.

Tshanḓa tsha khosi: Josafati ṅwana wa Ahiludi.

4Mulangammbi muhulwane: Benaya ṅwana wa Jehoyada.

Vhotshifhe: Tsadoko na Abiathara.

5Mulangi wa magota a madzingu: Azaria ṅwana wa Nathani.

Tshifhe a re ene mueletshedzi wa khosi: Zabudi ṅwana wa Nathani.

6Mulangi wa pfamo: Ahishara.

Mulangi wa vhashumi vha khombekhombe: Adoniramu ṅwana wa Abida.

7Solomoni o vhea vhavhusi vha 12 vha madzingu oṱhe a Israele, vhenevho vho vha vha tshi ḓisela khosi na muṱa wa musanda zwiḽiwa, muṅwe na muṅwe a tshi ḓisa zwiḽiwa zwa ṅwedzi muthihi nga ṅwaha. 8Madzina avho ngea:

Beni Huru: mivhunduni ya Efraimi.

9Beni Dekere: Makatsi na Shaalabimu na Bethe Shemeshe na Eloni na Bethe Hanani.

10Beni Hesede: Arubotho na Sokho na shango ḽoṱhe ḽa Hefere.

11Beni Abinadaba, we a vha o dzea Tafathi ṅwananyana wa Solomoni: dzingu ḽoṱhe ḽa Doro.

12Baana ṅwana wa Ahiludu: Thaanakha na Megido na dzingu ḽoṱhe ḽa Bethe Shiani tsini ha Tsarethani tshipembe ha Jesriele, u bva Bethe Shiani u swika Abele Mihola u wetshela Jokomiamu.

13

4:13
Num. 32:41
Dot. 3:14
Beni Gebere: Ramotho kha ḽa Giliadi na miḓana ya dzidennde ya Giliadi ya vhaḓuhulu vha Jairi muḓuhulu wa Manase, na dzingu ḽa Arigobo kha ḽa Bashani, ndi miḓi ya 60 yo ṱangana, yo tangeledzwaho nga mitsheṱo i na tswinga dza musinaseṱha getheni.

14Ahinadaba ṅwana wa Ido: dzingu ḽa Mahanaimi.

15Ahimaatsi, we a vha o dzea Basimatha, muṅwe ṅwananyana wa Solomoni: shango ḽa Nafuthali.

16Baana ṅwana wa Hushai: dzingu ḽa Ashere na muḓi wa Alotho.

17Josafati ṅwana wa Pharua: shango ḽa Isakhara.

18Shimei ṅwana wa Ela: shango ḽa Benyamini.

19Gebere ṅwana wa Uri: shango ḽa Giliadi, he kale ha vha hu tshi vhusa Sihoni khosi ya Vhaamori na Ogo khosi ya Bashani. Shangoni ḽoṱhe ḽa Juda ho vha hu na muvhusi muthihi.Afha ro tevhedza Tshigiriki.

Muvhuso wa Solomoni wa bvumo

20

4:20
Gen. 22:17
Vhathu vha Juda na Israele vho vha vho anda unga muṱavha wa lwanzhe, vha sa shayi tshithu, vho ḓitakalela. 21
4:21a
Gen. 15:182 Koron. 9:26
Solomoni o vha a tshi vhusa mivhuso yoṱhe u bva mulamboni wa Yufuratha u swika shangoni ḽa Vhafilista, u vhuya u swika masakhani a Egipita. Vhathu vha mashango hayo vho vha vha tshi thela muthelo, nahone vho vha vhalanda vha Solomoni vhutshilo hawe hoṱhe.

22Zwiḽiwa zwe Solomoni a vha a tshi zwi ṱoḓa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe zwo vha zwi litha dza 5 000 dza vhukhopfu vhutete na litha dza 10 000 dza vhukhopfu vhu songo sefiwaho; 23kholomo dza fumi dzi no ḽela tshidaleni na kholomo dza 20 dzi no tou fula; nngu na mbudzi dza ḓana khathihi na tholo na phuluvhulu na phala na khuhu dzo noniswaho. 24Ndi uri o vha a tshi vhusa mivhuso yoṱhe vhukovhela ha mulambo wa Yufuratha, u bva Thifisa u swika Gaza, hu na mulalo masia oṱhe. 25

4:25
Mika 4:4
Musi Solomoni a tshi kha ḓi tshila, vhathu vha Juda na Israele u bva Dani u swika Bierisheba vho vha vha tshi tshila vha sa ofhi tshithu, munna muṅwe na muṅwe a tshi awela murunzini wa munḓirivhe wawe na muhuyu wawe.

26

4:26
1 Mah. 10:26
2 Koron. 1:14
Solomoni o vha e na bere dza 4 000 dza gariki dza nndwaKha hu sedzwe 2 Koron. 9:25. Afha hu pfi 40 000. na bere dza 12 000 dza u namela nndwani.

27Magota a madzingu, muṅwe na muṅwe nga ṅwedzi wawe, o vha a tshi isa zwiḽiwa zwa khosi Solomoni na vhane vha ḽa ḓafulani ḽa khosi. Vho vha vha tshi ita uri hu si vhe na tshi ṱahelaho. 28Vha ita na u isa mukovhe wavho wa bali na maṱanga a bere dza u kokodza gariki dza nndwa na dziṅwe bere, vha zwi isa ho teaho.

Vhuṱali ha Solomoni

29Mudzimu a ṋea Solomoni vhuṱali na ṱhalukanyo khulu na nḓivho yo ṱanḓavhuwaho i sa elei i no nga muṱavha wa lwanzhe. 30Vhuṱali ha Solomoni ho vha vhu tshi fhira ha vhanna vhoṱhe vha vhubvaḓuvha, vhu tshi fhira na ha vhaṱali vhoṱhe vha Egipita. 31

4:31
1 Koron. 2:6
Ps. 89
O vha o ṱalifha u fhira vhanna vhoṱhe, a tshi fhira na Ethani wa Esra, ó ṱalifha u fhira Hemani na Khalakholo na Darida vhana vha Maholo. Bvumo ḽawe ḽa ṱanganya tshakha dzoṱhe thungo dzoṱhe. 32
4:32-34
Mir. 1:1
10:1
25:1
1 Mah. 10:23-24
O vhumba mirero ya 3 000, a sika nyimbo dzi no fhira 1 000. 33O fanyisedza nga zwimela, u bva kha mukedara wa Libanoni u swika kha muhisopo une wa mela luvhondoni. O ita na u funza nga phukha na zwiṋoni na zwikhokhonono na khovhe. 34Ho ḓa vhanna vha tshakha dzoṱhe vha thetshelesa vhuṱali ha Solomoni, vhó ruṅwa nga mahosi oṱhe a mashango e a pfa vhuṱali hawe vhu tshi ambiwa.

5

Solomoni a tshi dzudzanya u fhaṱa thembele

51

5:1
2 Sam. 5:11
Musi Hiramu khosi ya Tiro a tshi pfa uri Solomoni o ḓodzwa mapfura a vhumbwa khosi vhudzuloni ha khotsi awe Dafita, a ruma vhaḓinḓa vhawe ha Solomoni, ngauri o vha e khonani ya Dafita. 2Solomoni a humisela malaedzwa ha Hiramu a ri,

3“Vhone vha a ḓivha uri nndwa dze khotsi anga Dafita vha dzi lwa matungo oṱhe dzo vha kundisa u fhaṱela dzina ḽa Muṋe washu Mudzimu wavho thembele, Muṋe washu a vhuya a ita uri vha kande maswina avho nga milenzhe. 4Huno zwino Muṋe washu Mudzimu wanga o nndadzela shango masia oṱhe, a hu tshee na swina kana khombo. 5

5:5
2 Sam. 7:12-13
Zwenezwo ndo elekanya uri ndi fhaṱele dzina ḽa Muṋe washu Mudzimu wanga thembele, nga he Muṋe washu a vhudza khotsi anga Dafita a ri, ‘Ṅwana wau ane nda ḓo mu vhea kha khuluṋoni vhudzuloni hau u ḓo fhaṱela dzina ḽanga thembele.’ 6
5:6-15
Esra 3:7
Zwino nga vha ṋee ndaela uri ndi remelwe mikedara thavhani ya Libanoni. Vhanna vhanga vha ḓo shuma na vhavho, nṋe ndi ḓo vha holela nga hune vhone vha i ta ngaho. Vhone vha a ḓivha uri riṋe a ri na vhatsila vhane vha kona u vhaḓa miri unga Vhasidoni.”

7Hiramu a tshi pfa mafhungo a Solomoni, a takala nga maanḓa, a ri, “Nga hu rendwe Yahavee ṋamusi, ngauri o ṋea Dafita ṅwana wa vhuṱali uri a vhuse lushaka holu luhulu.”

8Ndi hone Hiramu a tshi swikisa ipfi ha Solomoni a ri, “Mafhungo avho o swika kha nṋe, ndi ḓo ita zwoṱhe zwine vha zwi ṱoḓa nda vha ṋea matanda a mikedara na mipaini. 9Vhanna vhanga vha ḓo a dzhia Libanoni vha a ḓisa lwanzheni, vha a vhofhekanya a vha magungwa vha a ḓisa nga lwanzheni vha a isa hune vhone vha hu amba. Henefho vha ḓo a vhofholola, vhanna vhavho vha konou a dzhia vha ṱuwa nao. Tshine nṋe nda tshi tama ndi uri vhone vha ṋee vha no dzula musanda wanga zwiḽiwa.”

10Ngauralo Hiramu a ḓi isela Solomoni matanda oṱhe a mikedara na mipaini ane a a ṱoḓa, 11Solomoni a ṋea Hiramu dzithani dza maṱiriki dza 2 000 dza goroi na mapfura a muolivi a dzilitha dza 4 400 uri zwi ḽiwe nga muṱa wawe. Solomoni a ḓi itela Hiramu zwenezwo ṅwaha nga ṅwaha. 12Muṋe washu a ṋea Solomoni vhuṱali, nga he a mu fulufhedzisa ngaho. Hiramu na Solomoni vha ḓi dzula vha tshi pfana, vha ita na u vhofha mulanga.

13Khosi Solomoni a ṅwala vhashumi vha no bva kha ḽa Israele ḽoṱhe, vha vha vhanna vha 30 000. 14

5:14
1 Mah. 12:18
A vha ruma Libanoni vha tshi tou sielisana nga zwigwada zwa 10 000 nga ṅwedzi. Vho vha vha tshi fhedza ṅwedzi vhe Libanoni, vha fhedza miṅwedzi mivhili vhe hayani. Adoniramu o vha e ene ane a langa mushumo wonoyo wa khombekhombe. 15Solomoni o vha e na vhatsheṱi vha matombo vha 80 000 mivhunduni na vhahwali vha 70 000, 16a vhea vhanna vha 3 300 uri vha ingamele uyo mushumo vha tshi langa vhashumi. 17Khosi ya vha laya uri vha tsheṱe matombo mahulwane avhuḓi uri a vhe one a muteo wa thembele. 18Vhatsila vha Solomoni na Hiramu na vhanna vha Gebala vha tumula matanda vha a dzudzanya na matombo a u fhaṱa thembele.