Tshivenda 1998 (VEN98)
21

Tsimu ya Nabotho ya minḓirivhe

211Ngavhuya ha itea mafhungo haano: Nabotho wa Jesriele o vha e na tsimu ya minḓirivhe henefho Jesriele, i tsini na pfamo ya Ahaba khosi ya Samaria. 2Muṅwe musi Ahaba a vhudza Nabotho a ri, “Litshani ndi dzhie tsimu yaṋu ya minḓirivhe ndi lime miroho khayo, ngauri i tsini na pfamo yanga. Ndi ḓo ni ṋea tsimu ya khwiṋe ya minḓirivhe kana arali ni tshi funa ndi tou i renga kha inwi nga mutengo wo teaho.”

3Huno Nabotho a fhindula a ri, “Muṋe washu ha tendi ndi tshi vha fha ifa ḽa vhokhotsi anga.”Nga hu sedzwe Liv. 25:23! Esek. 46:18.

4Ahaba a ṱuwa a ya hayani ó ṱungufhala, ó sinyuwa nge Nabotho wa Jesriele a ri, “Ndi nga si vha fhe ifa ḽa vhokhotsi anga.” Ahaba a lala vhulaloni hawe o ṱungufhala, a hana u ḽa zwiḽiwa.

5Mufumakadzi wawe Jesebele a dzhena a mu vhudzisa a ri, “Khezwi vho tou ṱungufhala? Ndi mini vha sa ṱoḓi u ḽa zwiḽiwa?”

6Ahaba a fhindula a ri, “Ndo amba na Nabotho wa Jesriele nda ri, ‘Nthengisele tsimu yau ya minḓirivhe, kana arali u tshi funa ndi u fhe iṅwe tsimu ya minḓirivhe ya u thivha iyi.’ Hone ene a ri, ‘Ndi nga si u fhe tsimu yanga ya minḓirivhe.’ ”

7Jesebele mufumakadzi wawe a ri, “A si vhone khosi i no vhusa Israele naa? Nga vha vuwe vha ḽe zwiḽiwa vha takale. Nṋe ndi ḓo vha wanela heyo tsimu ya minḓirivhe ya Nabotho wa Jesriele.”

8Ndi hone Jesebele a tshi ṅwala maṅwalo nga dzina ḽa Ahaba, a a kandisa nga luswayo lwawe, a a rumela vhahulwane na vhaḓivhalea vha no dzula muḓini muthihi na Nabotho. 9Maṅwaloni eneo a ṅwala a ri, “Ḓivhadzani ḓuvha ḽa u ḓidzima zwiḽiwa, ni rambe vhathu, Nabotho ni mu vhee hune ha dzule vhaḓivhalea. 10

21:10
Dot. 19:15
Ni dzudze vhanna vhavhili vha sa ḓivhalekani u livhana nae, ni ri vha ṱanzilele uri o sema Mudzimu na khosi. Ni mu bvisele nnḓa, ni mu kanḓe nga matombo ni mu vhulahe.”

11Ndi hone vhahulwane na vhaḓivhalea vhane vha dzula na Nabotho muḓini muthihi vha tshi ita zwe Jesebele a vha laya maṅwaloni e a vha ṅwalela. 12Vha ḓivhadza ḓuvha ḽa u ḓidzima zwiḽiwa, vha ramba vhathu, vha dzudza Nabotho hune ha dzula vhaḓivhalea. 13Ha ḓa vhanna vhavhili vha sa ḓivhalekani vha dzula u livhana na Nabotho, vha mu pomoka vhathu vha tshi zwi pfa vha ri, “Nabotho o sema Mudzimu na khosi.” Ndi hone vha tshi mu bvisela nnḓa ha muḓi, vha mu kanḓa nga matombo vha mu vhulaha. 14Vha ruma vhaḓinḓa ha Jesebele vha swika vha ri, “Nabotho o kanḓwa nga matombo, o fa.”

15

21:15
Esek. 45:8-9
Jesebele a tshi pfa uri Nabotho o kanḓwa nga matombo o fa, a vhudza Ahaba a ri, “Zwino nga vha yo dzhia tsimu ya minḓirivhe ya Nabotho wa Jesriele ye a hana u vha rengisela. Ha tsha tshila, o fa.” 16Musi Ahaba a tshi pfa upfi Nabotho o fa, a ṱuwa a yo dzhia tsimu ya Nabotho ya minḓirivhe ya vha yawe.Ndi uri nga mulayo thundu dza vhathu vho vhulahelwaho vhuvhi dzi vha dza khosi.

17Ipfi ḽa Muṋe washu ḽa ḓa ha Elia muporofita wa Thishibe ḽa ri, 18“Itsa u yo ṱangana na Ahaba khosi ya Israele ane a vhusa e Samaria. U ḓo mu wana tsimuni ya minḓirivhe ya Nabotho, o yo i dzhia uri i vhe yawe. 19

21:19
1 Mah. 22:35-38
2 Mah. 9:25-26
U swike u mu vhudze u ri, ‘Yahavee u ri: Wo vhulaha muthu, zwino u khou dzhia na thundu yawe? Ndi zwone; Yahavee u ri: Henefhaḽa he mmbwa dza ṋanzwa malofha a Nabotho, dzi ḓo ṋanzwa au-vho!’ ”

20Ahaba a tshi vhona Elia a mu vhudza a ri, “Ndi hone wo nngwana iwe swina ḽanga?”

Elia a fhindula a ri, “Ndo vha wana ngauri vho ḓikumedza kha u ita zwine Muṋe washu a vhona zwi zwivhi. 21Muṋe washu u ri, ‘Ndi ḓo u ḓisela khombo nda u lozwa. Ndi ḓo lozwa vhaḓuhulu vhau, nda vhulaha vhaḓuhulu vhoṱhe vha Ahaba vha vhanna kha ḽa Israele, vhaṱuku na vhahulwane. 22

21:22
1 Mah. 15:29
Nnḓu yau ndi ḓo i ita unga nnḓu ya Jerobiamu ṅwana wa Nebati na nnḓu ya Baasha ṅwana wa Ahia, nge wa ntsinyusa, wa ita uri Vhaisraele vha tshinye.’

23

21:23
2 Mah. 9:10,36
“Muṋe washu a tshi amba Jesebele u ri, ‘Mmbwa dzi ḓo ḽa muvhili wa Jesebele mutsheṱoni wa muḓi wa Jesriele.’ 24Mashaka a Ahaba vhane vha fela muḓini vha ḓo ḽiwa nga mmbwa, vhane vha fela ḓakani vha ḓo ḽiwa nga maṋoni.”

25A ho ngo vhuya ha vha na munna a no nga Ahaba, we a ḓikumedza kha u ita zwi sa takadzi Muṋe washu a tshi ṱuṱuwedzwa nga Jesebele mufumakadzi wawe. 26O ita vhuvhi vhu nengisaho nga u luvha midzimu ya tshika unga Vhaamori vhe Muṋe washu a vha thatha musi Vhaisraele vha tshi swika.

27Musi Ahaba a tshi pfa maipfi a Elia, a kherukanya zwiambaro zwawe, a ambara madzanganda, a ḓidzima zwiḽiwa. A lala o ambara madzanganda, a tendeleka o ṱungufhala.

28Ndi hone ipfi ḽa Muṋe washu ḽi tshi ḓa ha Elia wa Thishibe ḽa ri, 29

21:29
1 Mah. 11:12
2 Sam. 12:13-14
“Wo zwi vhona uri Ahaba u ḓiṱukufhadza hani phanḓa hanga? Vhunga o ḓiṱukufhadza, a thi tsha ḓo mu ḓisela khombo a tshi kha ḓi tshila, ndi ḓo i ḓisela nnḓu yawe misi ya ṅwana wawe.”

22

Muporofita Mikhaya a tshi kaidza Ahaba

(2 Koron. 18:2-27)

221Vhaaramu na Vhaisraele vha fhedza miṅwaha miraru vha si tsha lwa. 2Hone nga ṅwaha wa vhuraru Josafati khosi ya Juda a yo dalela Ahaba khosi ya Israele. 3Ahaba khosi ya Israele o vha o vhudza magota awe a ri, “A ni zwi ḓivhi uri muḓi wa Ramotho kha ḽa Giliadi ndi washu? Naho zwo ralo a ri khou ita tshithu uri ri u dzhiulule kha khosi ya Aramu!”

4

22:4
2 Mah. 3:7
Ndi hone Ahaba a tshi vhudzisa Josafati a ri, “A ri ṱuwi roṱhe ri yo dia muḓi wa Ramotho kha ḽa Giliadi naa?”

Josafati a fhindula Ahaba khosi ya Israele a ri, “Nṋe na vhone ri tshithu tshithihi, vhathu vhanga ndi vhathu vhavho, bere dzanga ndi bere dzavho.” 5

22:5
1 Mah. 20:14
Rangap. 1:11 Sam. 14:37
23:2-4
28:6
2 Mah. 3:11
Jer. 21:2
Huno Josafati a ita na u vhudza khosi ya Israele a ri, “Nga ri thome u vhudzisa Muṋe washu.”

6Ahaba khosi ya Israele a kuvhanganya vhaporofita vhane vha nga swika vhanna vha 400, a vha vhudzisa a ri, “Ndi ye u dia Ramotho kha ḽa Giliadi kana ndi songo ya?”

Vhaporofita vha fhindula vha ri, “Thovhele nga a ye, Muṋe wa zwoṱhe u ḓo ita uri vha kunde.”

7Huno Josafati a vhudzisa a ri, “A hu na muṅwe muporofita wa Muṋe washu fhano ane a nga ri vhudzisela?”

8

22:8
Mir. 15:12
Ahaba khosi ya Israele a fhindula Josafati a ri, “Hu kha ḓi vha na munna muthihi ane a nga ri vhudzisela ha Muṋe washu, hone ndi a mu vhenga ngauri ha vhuyi a porofita zwivhuya nga nṋe, u porofita zwo vhifhaho fhedzi. Ene u pfi Mikhaya ṅwana wa Imila.”

Josafati a fhindula a ri, “Thovhele vha songo ralo.”

9Ndi hone Ahaba khosi ya Israele a tshi vhidza ḽiṅwe ḽa magota awe a ri, “Ṱavhanyani ni yo dzhia Mikhaya ṅwana wa Imila ni ḓe nae.”

10Khosi ya Israele na Josafati khosi ya Juda vho vha vho ambara phuraphura dza vhuhosi, vho dzula kha khuluṋoni dzavho, luvhatani lwa u fhulela, tsini ha gethe ya khoro ya Samaria, vhaporofita vhoṱhe vha tshi khou porofita henefho phanḓa havho. 11

22:11
Dot. 33:17
Zwino Tsedekia ṅwana wa Khenaana o vha o ḓifulela ṋanga dza tsimbi, a ḓivhadza a ri, “Muṋe washu u ri, ‘U ḓo runga Vhaaramu nga ṋanga hedzi wa vha lozwa tshoṱhe.’ ”

12Vhaporofita vhaṅwe vhoṱhe na vhone vha porofita zwenezwo vha ri, “Thovhele nga vha bve pfumo vha yo dia muḓi wa Ramotho kha ḽa Giliadi; vha ḓo kunda ngauri Muṋe washu u ḓo vha kumedza wone.”

13

22:13
Yes. 30:10
Muḓinḓa we a vha o yo vhidza Mikhaya a mu vhudza a ri, “Nga vha vhone, vhaporofita vhaṅwe vhoṱhe vho amba uri khosi zwi ḓo i nakela, maipfi avho nga a fane na a vhenevhaḽa, vha porofite zwivhuya.”

14

22:14
Num. 22:18
Hone Mikhaya a fhindula a ri, “Nga Muṋe washu a tshilaho, nṋe ndi ḓo vhudza khosi zwenezwo fhedzi zwine Muṋe washu a mmbudza.”

15Musi Mikhaya a tshi swika khosi ya mu vhudzisa ya ri, “Mikhaya, ri ṱuwe ri yo dia muḓi wa Ramotho kha ḽa Giliadi kana ri songo ya?”

Mikhaya a fhindula a ri, “Nga vha bve zwavho pfumo, vha ḓo kunda; Muṋe washu u ḓo vha kumedza uyo muḓi.”

16Huno khosi Ahaba a mu vhudza a ri, “Ndi ḓo vha vhudza kangana uri vha tshi amba na nṋe nga dzina ḽa Muṋe washu vha ambe ngoho fhedzi?”

17

22:17
Num. 27:16-17
Mikhaya a fhindula a ri, “Ndo vhona Vhaisraele vhoṱhe vho balangana zwikwarani vha tshi nga nngu dzi si na mulisa, Muṋe washu a ri, ‘Vhathu havha a vha na muṋe. Muṅwe na muṅwe nga a humele hayani; nndwa yo fhela.’ ”

18Khosi ya Israele ya vhudza Josafati ya ri, “Tho ngo vha vhudza nda ri ha porofiti zwivhuya nga nṋe, u porofita zwo vhifhaho fhedzi?”

19

22:19
Yes. 6:1
Jobo 1:6
Nzumb. 4:2-4
Mikhaya a isa phanḓa a ri, “Zwino nga vha thetshelese zwine Muṋe washu a amba! Ndo vhona Muṋe washu o dzula kha khuluṋoni yawe, mara oṱhe a ṱaḓulu o ima o mu tanga thungo ya tshauḽa tshawe na tsha monde. 20
22:20-23
Jobo 12:16
Muṋe washu a ri, ‘Ndi nnyi ane a nga kunga Ahaba a bva pfumo a ḓa a dia muḓi wa Ramotho kha ḽa Giliadi, a yo fela henengei?’ Muṅwe a amba tshino, muṅwe a amba tshiḽa. 21Muṅwe muya wa vhuya wa bvela khagala wa ima phanḓa ha Muṋe washu wa ri, ‘Nṋe ndi ḓo mu kunga.’ 22
22:22
Yes. 6:9-10
Muṋe washu a vhudzisa a ri, ‘U ḓo mu kunga nga mini?’ Muya wa ri, ‘Ndi ḓo bva nda vha muya wa mazwifhi milomoni ya vhaporofita vhoṱhe.’ Muṋe washu a ri, ‘Iwe u ḓo kona u mu kunga. Tshimbila u yo ita nga u ralo.’ 23Zwino Muṋe washu o longa muya wa mazwifhi milomoni ya vhaporofita vhavho vhoṱhe. Hone vhukuma Muṋe washu o ḓivhadza uri vhone vha ḓo welwa nga khombo.”

24Ndi hone Tsedekia ṅwana wa Khenaana a tshi sendela a vhanda Mikhaya khofheni, a mu vhudzisa a ri, “Zwo ḓa hani Muya wa Muṋe washu a tshi bva kha nṋe a pfukela kha inwi?”

25Mikhaya a fhindula a ri, “Izwo ni ḓo zwi ḓivha musi une na yo dzumbama ni tshi bva kamarani iṅwe na shavhela kha iṅwe.”Kana: “na yo dzumbama kamarani ya ngomu-ngomu.”

26Khosi ya Israele ya bvisa ndaela ya ri, “Dzhiani Mikhaya ni mu vhuedzedze ha Amoni mulangi wa muḓi na ha Juasi ṅwana wa khosi, 27ni swike ni ri, ‘Khosi i ri: Hoṋelani muthu hoyu dzhele, ni mu fhe vhurotho vhuṱuku na maḓi fhedzi u swika ndi tshi vhuya ndo takala ndi songo huvhala.’ ”

28

22:28a
Dot. 18:22
Jer. 28:9
Mikhaya a ḓivhadza a ri, “Arali vha tou vhuya vho takala vhá songo huvhala, izwo Muṋe washu u ḓo vha a songo amba nga mulomo wanga.” Mikhaya a dovha a ri, “Vhathu noṱhe thetshelesani zwe nda amba!”

Lufu lwa Ahaba

(2 Koron. 18:28-34)

29Ndi hone khosi ya Israele na Josafati khosi ya Juda vha tshi yo dia muḓi wa Ramotho kha ḽa Giliadi. 30Ahaba khosi ya Israele a vhudza Josafati a ri, “Ndi ḓo dzhena nndwani ndo ḓikhakhisa, hone vhone vha ambare zwiambaro zwavho zwa vhuhosi.” Khosi ya Israele ya ḓikhakhisa ya ya nndwani.

31Zwino khosi ya Aramu yo vha yo laya vhalangi vhayo vha dzigariki vha 32 ya ri, “Ni songo londa muṅwe muthu na muthihi, ni londe khosi ya Israele fhedzi.” 32Musi vhalangi vha dzigariki vha tshi vhona khosi Josafati vha elekanya vha ri, “Vhukuma uyu ndi khosi ya Israele.” Vha rembuluwa uri vha mu wele, hone Josafati a ṱavha mukosi, 33vhalangi vha dzigariki vha zwi vhona uri a si khosi ya Israele, vha litsha u mu sala murahu.

34Huno muṅwe a sokou akha vhura a sa londi, a pfula khosi ya Israele he zwitsimbi zwa tshiambaro tsha nndwa zwa ṱanganywa hone. Khosi ya vhudza mutshimbidzi wa gariki yayo ya ri, “Ndo huvhala, monisani gariki ni mmvise hafha nndwani.”

35Hone nndwa ya hulela ya lwiwa ḓuvha ḽoṱhe, khosi ya ṱwa yo ima kha gariki yayo yo livhana na Vhaaramu. Malofha a no bva kha mbonzhe yawe a ela a tshi tsela garikini, ḽeneḽo ḓuvha nga madekwana a mbo ḓi dzama. 36Musi ḓuvha ḽi tshi khou kovhela, ha pfala mukosi wa ṱanganya mmbi ya Israele wa ri, “Muṅwe na muṅwe nga a humele shangoni ḽa hawe, muḓini wa hawe!”

37Khosi Ahaba a dzama nga u ralo, tshitumbu tshawe tsha iswa Samaria tsha swiṱwa henengei. 38

22:38
1 Mah. 21:19
Vha ṱanzwa gariki ishani ḽa Samaria, mmbwa dza ṋanzwa malofha awe, phombwe dza ṱamba ngao, nga he ipfi ḽa Muṋe washu ḽa amba ngaho.

39Mafhungo maṅwe oṱhe a khosi Ahaba na zwe a ita na pfamo ye a fhaṱa a i nakisa nga ṋanga dza nḓou na miḓi ye a fhaṱa a i tanga nga mitsheṱo, o ṅwalwa kha bugu ya Histori ya Mahosi a Israele. 40Ahaba a ri u ladzwa na vhokhotsi awe, ṅwana wawe Ahasia a vha khosi vhudzuloni hawe.

Josafati khosi ya Juda (870-849 BC)

(2 Koron. 20:31 – 21:1)

41Josafati ṅwana wa Asa o vha khosi ya Juda nga ṅwaha wa vhuṋa wa muvhuso wa Ahaba khosi ya Israele. 42Josafati a tshi vha khosi o vha e na miṅwaha ya 35, a vhusa e Jerusalema a fhedza miṅwaha ya 25. Mme awe o vha e Asuba ṅwananyana wa Shilihi. 43Ene o kanda vhuṱalani ha khotsi awe Asa kha zwoṱhe, a si vhuye a pambuwa khazwo, a ita zwi takadzaho Muṋe washu. O ro sa thuthisa zwitembele zwa zwikwarani, vhathu vha ḓi ṋekedza nduvho vha fhisa zwioro henefho. 44

22:44
1 Mah. 22:4
2 Mah. 3:7
Josafati a tshila nga mulalo na khosi ya Israele.

45Mafhungo maṅwe oṱhe a muvhuso wa Josafati, na zwe a ita, na vhuhali hawe nndwani dze a dzi lwa, zwo ṅwalwa buguni ya Histori ya Mahosi a Juda. 46

22:46
1 Mah. 14:24
Josafati o ita na u thatha phombwe dzoṱhe dza u luvha midzimu nga vhupombwe hadzo, dzo salaho henefho na misi ya khotsi awe Asa, dza si tsha vha hone shangoni.

47Shango ḽa Edomo ḽo vha ḽi si na khosi, ḽo vha ḽi tshi vhuswa nga tshanḓa tsha khosi o vhewaho nga khosi ya Juda.

48

22:48-49
1 Mah. 9:26-28
Zwino khosi Josafati a fhaṱa zwikepe zwine zwa tala lwanzheni uri zwi ye shangoni ḽa Ofiri zwi yo dzhia musuku, hone zwa kwashekana Etsioni Gebere zwa si tsha tshimbila. 49Zwenezwo khosi Ahasia ṅwana wa Ahaba a vhudza Josafati a ri, “Nga vha litshe vhanna vhanga vha tshimbile lwanzheni na vhanna vhavho.” Hone Josafati a hana.

50Josafati a dzama, a swiṱwa zwaloni zwa musanda Muḓini wa Dafita, ṅwana wawe Jehoramu a vha khosi vhudzuloni hawe.

Ahasia khosi ya Israele (853-852 BC)

51Nga ṅwaha wa 17 wa muvhuso wa Josafati khosi ya Juda, Ahasia ṅwana wa Ahaba a vha khosi ya Israele a vhusa e muḓini wa Samaria, a vhusa Israele a fhedza miṅwaha mivhili. 52Ahasia a ita zwi sa takadzi Muṋe washu, ngauri o kanda vhuṱalani ha khotsi awe Ahaba na ha mme awe Jesebele na ha khosi Jerobiamu ṅwana wa Nebati, we a ita uri Vhaisraele vha tshinye. 53O luvha Baali a tshi ḓi mu gwadamela unga khotsi awe, u ralo ha vha u sinyusa Muṋe washu Mudzimu wa Israele.