Xitsonga 1989 (TSO89)
19

Hezekiya a kombela ku pfuniwa hi Esaya

(Es. 37:1-7)

191Loko hosi Hezekiya a twa timhaka teto, a handzulela swiambalo swa yena, kutani a ambala leswo khwaxa, a ya nghena endlwini ya HOSI Xikwembu. 2Kutani a rhuma Eliyakimi, mulanguteri wa swa le ntsindza, na Xebina matsalani, swin'we ni vaprista lavakulu, eka muprofeta Esaya n'wana Amotsi; na vona a va ambarile leswo khwaxa. 3Kutani va ya, va ya tivisa muprofeta marito ya Hezekiya, lama nge: “Siku ra namuntlha i siku ra maxangu, ro tshinyiwa ni ra tingana. Hi fana ni vana lava nga kusuhi ni ku velekiwa, kambe matimba ya muveleki ma herile. 4Kumbexana HOSI Xikwembu xa wena xi twile marito hinkwawo ya Rhabi-Xake, loyi n'wini wa yena hosi ya le Asiriya yi n'wi rhumeke ku ta sandza Xikwembu lexi hanyaka. Kumbexana HOSI Xikwembu xa wena xi ta rihiseta marito lawa xi ma tweke. Hikokwalaho, khongelela vanhu va nga ri vangani lava saleke kwala.” 5Esaya a hlamula malandza ya hosi Hezekiya lama fikeke ka yena, 6a ku: “Byelani n'wini wa n'wina leswaku HOSI Xikwembu xi vurisa sweswo xi ri: ‘U nga tshuki u chavisiwa hi marito lawa u ma tweke, lawa malandza ya hosi ya le Asiriya ma ndzi rhuketeleke ha wona. 7Yingisa: Ndzi ta nghenisa moya wun'wana eka yena: Ú ta twa mahungu-ndlela, kutani ú ta tlhelela etikweni ra yena; naswona ndzi ta vona leswaku a dlawa hi fumu, ekaya ka yena.’ ”

8Rhabi-Xake a tlhela, kutani a ya kuma hosi ya Asiriya emutini wa Libina, hikuva a a twile leswaku yi sukile eLakixi, yi ya hlasela muti wa Libina. 9Enkarhini wolowo hosi ya Asiriya yi kuma mahungu ya leswaku Tirihaka hosi ya le EtiyopiyaEtiyopiya, kumbe: Kuxi ú humile nyimpi ku ta lwa na yona.

Varhumiwa va Senakeribi va tlhelela eYerusalema

(Es. 37:8-20)

Hosi ya le Asiriya yi engeta yi rhuma vanhu va yona eka Hezekiya, yi va lerisa yi ku: 10“Mi ta vulavurisa leswi na Hezekiya hosi ya Yuda, mi ku: ‘U nga tshuki u pfumela ku kanganyisiwa hi Xikwembu xa wena lexi u xi tshembaka, loko xi ku tshembisa leswaku muti wa Yerusalema a wu nga nyiketiwi emavokweni ya hosi ya le Asiriya. 11U swi twile hiwexe leswi tihosi ta le Asiriya ti swi endleke eka matiko hinkwawo, loko ti ma herisile ma ku bì! Xana wena u ta ponisa ku yini xana? 12Xana swikwembu swa vamatiko swi ponisile matiko lawa vakokwa wa mina va ma heriseke, ma nga matiko ya Gozana, ni ya Harani, ni ya Resefa, ni ya vanhu va le Edeni lava a va ri eTelasara, xana? 13Yi kwihi hosi ya le Hamata, ni hosi ya le Aripadi, ni hosi ya muti wa Sefari-Vhayimi, ni hosi ya le Hena, ni hosi ya le Ivha, xana?’ ”

14Hezekiya a nyikiwa papila ra timhaka leti hi varhumiwa, a ri hlaya, kutani a tlhandlukela endlwini ya HOSI Xikwembu, a fika a ri phurumula emahlweni ka xona. 15

19:15
Eks. 25:22
Kutani a khongela a ku: “Wena HOSI, Xikwembu xa Israele, wena u tshamaka exiluvelweni ehenhla ka tikerubu, hi wena ntsena la nga Xikwembu ehenhla ka mimfumo hinkwayo ya misava; hi wena la endleke tilo ni misava. 16Rhiya ndleve we HOSI, u yingisa; pfula mahlo we HOSI, u vona; yingisa marito lawa Senakeribi a ma rhumeleke ku ku sandza ha wona, wena Xikwembu lexi hanyaka. 17Hakunene, wena HOSI, tihosi ta le Asiriya ti herisile vanhu lavo tala ni ku onhetela matiko ya vona; 18ti hoxile swikwembu swa matiko lawa endzilweni, hikuva a swi nga ri swikwembu swa xiviri, kambe a swi ri swifaniso ntsena swa mitsandza ni maribye, leswi vatliweke hi mavoko ya vanhu; hikokwalaho, swi herisiwile. 19Sweswi ke, wena HOSI Xikwembu xa hina, ndza ku khongela, hi lamulele emavokweni ya Senakeribi, leswaku mimfumo hinkwayo ya misava yi ta tiva leswaku hi wena ntsena u nga Xikwembu, wena HOSI.”

Rito ra Esaya eka Hezekiya

(II Tikr. 32:20-23; Es. 37:21-38)

20Kavaloko Esaya n'wana Amotsi a rhumela rito eka Hezekiya, leri nge: “Hosi Xikwembu xa Israele xi vurisa sweswo, xi ri: Xikhongelo xa wena hikwalaho ka Senakeribi hosi ya le Asiriya ndzi xi twile. 21Kutani rito ra mina HOSI ehenhla ka Senakeribi, hi leri:

“ ‘Muti wa Siyoni, nhwana loyi wo saseka,

wa ku hleka ni ku ku monya, we Senakeribi.

Va Yerusalema va sala va tshwutela marha

loko u hundzile.

22Xana loyi u n'wi sandzeke ni ku n'wi rhuketela, i mani xana?

Xana i mani loyi u n'wi huweleleke,

loyi u n'wi languteleke hansi eku tikuriseni ka wena, xana?

Hi mina Muhlawuleki wa Israele!

23Hi nomo wa varhumiwa va wena, u ndzi sandzile mina N'wini wa hinkwaswo,

loko u ri karhi u tidzunisa, u ku:

Hi makalichi ya mina layo tala,Van'wana va ri: Hi ku kandziya makalichi ya mina

ndzi khandziyile etinhlohlorini ta tintshava, emabakweni ya Lebanoni lomu ku nga nghenekiki;

ndzi yile ndzi ya tsema mirhi ya kona leyo leha ya kedari,

ni mirhi ya kona leyo saseka ya kipresi.

Ndzi fikile emakocokocweni ya kona ya le ndzeni

ni le swihlahleni swa kona leswo tlhuma.Kumbe: ni le swihlahleni swa mirhi ya mihandzu

24Ndzi cerile swihlovo ematikweni ya vanhu vambe,

kutani ndzi nwa mati ya swona.

Ndzi phyisile milambu hinkwayo ya Egipta hi minkondzo ya mina!

25“ ‘Xana a wu swi twanga xana, wena Senakeribi,

leswaku mina HOSI ndzi lulamisile timhaka leti ka ha ri khale,

ni ku ti boha ku sukela eminkarhini leyi hundzeke, xana?

Kutani sweswi makungu ya mina ma karhi ma humelela,

swi nga leswi u swi endleke loko u herisa miti ya makhokholo,

yi hundzuka marhumbi.

26Vaaki va yona va tsemeke nhlana,

va khomiwa hi ku chava ni tingana.

Va fana ni swimilana swa nhova,

kumbe rihlaza ra le masin'wini,

va fana ni byanyi lebyi milaka emalwangwini ya tindlu,

lebyi vunaka byi nga si rhumbuka.Van'wana va ri: lebyi omisiwaka hi mheho yo hisa ya le vuxeni

27“ ‘Kambe mina, ndzi tiva loko u yima ni loko u tshama,

ndzi tiva loko u famba ni loko u vuya,

ni loko u ndzi karihela.

28Kutani ke, leswi u ndzi kariheleke,

ni leswi ku titshemba ka wena ku fikeke etindleveni ta mina,

ndzi ta ku boxa nhompfu, ndzi ku hulela muhalo,

ndzi ku nghenisa ni matomu enon'weni;

kutani ndzi ta ku tlherisela ekaya,

hi ndlela leyi u teke ha yona.’

29“Leswi swi nga ta ku komba ku tiya ka marito lawa wena Hezekiya hi leswi: Nan'waka, ku ta dyiwa leswi timilelaka hi swoxe; haxawu ku ta dyiwa leswi hlukaka hunene; kambe loko lembe ra vunharhu ri ta va ri fikile, haxani mbewu, mi tshovela; byalani masimu ya vhinya, mi dya mihandzu ya kona! 30Eka lava saleke va rixaka ra Yuda, lava nga ta pona va ta dzima timitsu ti ya ehansi, va ta phaka marhavi ma veka mihandzu; 31hikuva, emutini wa Yerusalema, lava saleke va ta hluka; swihluke swa lava poneke swi ta huma entshaveni ya Siyoni. HOSI Xikwembu lexi hisekelaka tiko ra xona, xi ta endla leswaku swi va tano.

32“Hikokwalaho, HOSI Xikwembu xi vurisa sweswo ehenhla ka hosi ya le Asiriya, xi ri: ‘Senakeribi a nga ka a nga ngheni emutini lowu, kumbe ku wu copa hi nseve; a nga ka a nga tshineli kusuhi na wona hambi a tisirhelerile hi switlhangu; a nga ka a nga wu hluli hi ku fumbetela misava yo khandziya ha yona erirhangwini ra muti. 33Ndlela leyi a teke ha yona, hi yona leyi a nga ta tlhela ha yona. A nga ka a nga ngheni emutini lowu, ku vula mina HOSI, 34hikuva ndzi ta lwela muti lowu ndzi wu lamulela, hi ku rhandza ka mina ni hikwalaho ka nandza wa mina Davhida.’ ”

Ta ku ponisiwa ka Yerusalema

(Es. 37:36-38)

35Kutani, hi vusiku byebyo, ntsumi ya HOSI Xikwembu yi humelela emixaxeni ya Vaasiriya, yi lovisa vavanuna va 185 000. Loko ri ya eku xeni, lavan'wana va pfuka, kutani vo vona mintsumbu ntsena. 36Kavaloko Senakeribi hosi ya le Asiriya a longa, a tlhelela ekaya eNinivha, a ya tshama kona. 37Siku rin'wana, loko a ri karhi a gandzela endlwini ya Nisiroko xikwembu xa yena, vana va yena Adrameleke na Xaresere va n'wi dlaya hi fumu, kutani va balekela etikweni ra Ararata. Esari-Hadoni, un'wana wa vana va yena, a sala a fuma.

20

Ta ku vabya ni ku hola ka Hezekiya

(II Tikr. 32:24-26; Es. 38:1-22)

201Enkarhini wolowo, Hezekiya a khomiwa hi vuvabyi lebyi nga lava ku n'wi yisa eku feni. Muprofeta Esaya n'wana Amotsi a ya n'wi pfuxela, kutani a ku ka yena: “HOSI Xikwembu xi vurisa sweswo, xi ri: ‘Lulamisa swa muti wa wena, hikuva u le kusuhi ni ku fa, a wu nga hanyi.’ ” 2Hiloko Hezekiya a hundzulukela ekhumbini, a khongela HOSI Xikwembu, a ku: 3“We HOSI ndza ku khongela, tsundzuka hilaha ndzi hanyeke hakona emahlweni ka wena, hi ku tshembeka ni mbilu yo basa, ndzi ri karhi ndzi endla leswi lulameke emahlweni ka wena.” Kutani Hezekiya a rila swinene.

4Esaya a suka, kambe loko a nga si huma exivaveni xa le xikarhi ka ntsindza ni Tempele, a lerisiwa hi HOSI Xikwembu, hi rito leri nge: 5“Famba, u ya byela Hezekiya mufambisi wa tiko ra mina, leswaku HOSI Xikwembu xa Davhida kokwa wa yena xi vurisa sweswo xi ri: ‘Xikhongelo xa wena ndzi xi twile, ndzi vonile ni mihloti ya wena. Hikokwalaho, ndzi ta ku horisa, kutani ku sukela mundlwani, u ta kota ku tlhandlukela endlwini ya mina. 6Ndzi ta engetela vutomi bya wena hi malembe ya 15. Ndzi ta ku lamulela emavokweni ya hosi ya le Asiriya, wena swin'we ni muti lowu; naswona, ndzi ta wu lwela muti lowu, hi ku rhandza ka mina ni hikwalaho ka nandza wa mina Davhida.’ ” 7Esaya a engeta a ku: “Tisani ximbhundzwa xa makuwa!” Va xi teka, va xi bohela lomu Hezekiya a a twa ku vava kona, leswaku a ta hola. 8Kavaloko Hezekiya a vutisa Esaya, a ku: “Xana hi swihi leswi nga ta ndzi komba leswaku HOSI Xikwembu xi ta ndzi hanyisa, ni leswaku, ku sukela mundlwani, ndzi ta kota ku tlhandlukela endlwini ya xona, xana?” 9Esaya a hlamula a ku: “Xikombiso lexi humaka eka HOSI Xikwembu xa leswaku xi ta endla hilaha xi tshembiseke hakona, u ta xi kuma. Wa nga ndzi byela: Xana ndzhuti wu nga lehela emahlweni hi khume ra magoza eswikhandziyeni, kumbe wu nga tlhelela endzhaku hi khume ra magoza, xana?” 10Hezekiya a ku: “I mhaka leyitsongo eka ndzhuti ku lehela emahlweni hi khume ra magoza. Ndzhuti a wu tlhelele ndzhaku hi khume ra magoza!” 11Kavaloko muprofeta a huwelela eka HOSI Xikwembu, kutani Xikwembu xi tlherisa ndzhuti hi khume ra magoza, laha a wu hundzile kona eswikhandziyenieswikhandziweni, kumbe: eka xipima-nkarhi-hi-ndzhuti swa Akazi.

Hezekiya a amukela varhumiwa vo huma eBabilona

(II Tikr. 32:27-31; Es. 39:1-8)

12Enkarhini wolowo, Merodaka-BaladaniVan'wana va ri: Berodaka-Baladani n'wana Baladani, hosi ya le Babilona, a rhuma vanhu eka Hezekiya va ri ni mapapila ni nyiko, hikuva a a twile leswaku Hezekiya wa vabya. 13Kutani Hezekiya a va amukela hi mandla mambirhi, a va komba hinkwaswo swa le vuhlayiselweni bya xuma xa yena, hileswaku silivhere, ni nsuku, ni maviriviri, ni mafurha layo nun'hwela; a va komba yindlu ya yena ya matlhari, ni hinkwaswo leswi kumekaka etindlwini tin'wana ta yena ta vuhlayiselo; a ku salanga nchumu lowu a nga va kombangiki wona emutini wa yena kumbe emfun'weni hinkwawo wa yena. 14Kutani muprofeta Esaya a ya eka hosi Hezekiya, a ya n'wi vutisa a ku: “Xana vavanuna lava va te yini xana? Xana a va huma kwihi, loko va ta eka wena xana?” Hezekiya a hlamula a ku: “A va huma etikweni ra le kule, emutini wa Babilona.” 15Esaya a engeta a vutisa a ku: “Xana va vonile yini laha ntsindza xana?” Hezekiya a hlamula a ku: “Va vonile swilo swa mina hinkwaswo swa laha ntsindza. Etindlwini ta mina ta vuhlayiselo, a ku salanga nchumu lowu ndzi nga va kombangiki wona.”

16Kutani Esaya a ku ka Hezekiya: “Yingisa! HOSI Xikwembu xi vula sweswo xi ri: 17

20:17
II Tih. 24:13
II Tikr. 36:10
‘Emasikwini lama taka, swilo swa wena hinkwaswo swa laha ntsindza, ni hinkwaswo leswi vakokwa wa wena va nga swi hlengeleta ku fikela namuntlha, swi ta rhwariwa swi yisiwa eBabilona; a ku nga sali nchumu, ku vula mina HOSI. 18
20:18
II Tih. 24:14-15
Dan. 1:1-7
Kutani van'wana exikarhi ka vana va xivongo xa wena, lava u va velekeke, va ta khomiwa, va ya tirhela hosi ya le Babilona etindlwini ta yona, va ri vatsheniwa.’ ” 19Hiloko Hezekiya a ku ka Esaya: “Rito ra HOSI Xikwembu leri u ri vuleke, i rinene.” Embilwini ya yena, Hezekiya a a ku: “Nchumu hiloko ku nga va ni ku rhula ni ku hlayiseka, emasikwini ya ku hanya ka mina.”

Ta ku fa ka Hezekiya

(II Tikr. 32:32-33)

20Mintirho leyin'wana ya Hezekiya, ni ta vunhenha bya yena hinkwabyo, ni hilaha a celeke xihlovo hakona, a boxa ni ndlela yo fikisa mati emutini wa Yerusalema, swi tsariwile eka “Buku ya Matimu” ya tihosi ta Yuda. 21Hezekiya a tietlelela, kutani Manase n'wana wa yena a sala a fuma.

21

Ta ku fuma ka Manase eYuda

(II Tikr. 33:1-20)

211Manase a a ri ni malembe ya 12 loko a sungula ku fuma, kutani a fuma malembe ya 55 a ri eYerusalema. Mana wa yena a a ri Hefesiba. 2

21:2
Yer. 15:4
Manase a endla leswo biha emahlweni ka HOSI Xikwembu, hi ku landza swa manyala ya vamatiko lava hlongoriweke hi HOSI Xikwembu, loko Vaisraele va nghena etikweni. 3Ú tlherile a pfuxa vukhongeri bya le switsungeni leswo hlawuleka, lebyi tata wa yena Hezekiya a a byi herisile; a akela Baali tialitari, a vatla ni mhandze ya Axera xikwembukazi, ku fana ni leswi Akabu hosi ya Israele a swi endleke; naswona a nkhinsamela dyambu ni n'weti ni tinyeleti,dyambu ni n'weti ni tinyeleti, kumbe: mavandla ya le tilweni a swi tirhela. 4
21:4
II Sam. 7:13
A aka tialitari endlwini ya HOSI Xikwembu, emutini wa Yerusalema lowu HOSI Xikwembu xi vulavuleke ha wona, siku xi nga te: “Hi kona laha ndzi nga ta gandzeleriwa kona.” 5Eswivaveni swimbirhi swa yindlu ya HOSI Xikwembu, a aka tialitari to gandzelela ka tona edyambu ni n'weti ni tinyeleti. 6Naswona a hisa n'wana wa yena a endla gandzelo ha yena; a vhumbha ni ku hlahluva, a tirhisana ni vangoma, ni lava fembaka. A endla leswo biha ngopfu emahlweni ka HOSI Xikwembu, a kondza a xi hlundzukisa swinene. 7
21:7-8
I Tih. 9:3-5
II Tikr. 7:12-18
Manase a yimisa eTempeleni mhandze leyi a yi vatleke ya Axera xikwembukazi; kasi HOSI Xikwembu a xi byerile Davhida na Solomoni n'wana wa yena xi ku: “ETempeleni leyi ni le mutini lowu wa Yerusalema, lowu ndzi wu hlawuleke exikarhi ka miti ya tinyimba hinkwato ta Israele, hi kona laha ndzi nga ta gandzeleriwa kona. 8Naswona, loko Vaisraele va ndzi yingisa hi xichavo, ni loko va hanya hi swileriso swa mina hinkwaswo, va hlayisa Nawu hinkwawo lowu nandza wa mina Muxe a va leriseke wona, ndzi nga ka ndzi nga ha va tsendzelekisi, va ya kule ni tiko leri ndzi ri nyikeke vatata wa vona.”

9Kambe vanhu va Yuda a va swi twanga sweswo. Kutani Manase a va dyohisa, va kondza va endla leswo biha ku tlula vamatiko lava herisiweke hi HOSI Xikwembu, loko Vaisraele va nghena etikweni.

10Kavaloko HOSI Xikwembu xi vulavula hi nomo wa vaprofeta malandza ya xona xi ku: 11“Manase hosi ya Yuda ú endlile manyala lama nyenyetsaka ni swilo swo biha leswi tlulaka hinkwaswo leswi Vaamori va swi endleke khale; naswona, ú dyohisile vanhu va Yuda hi swikwembu swa yena swa hava. 12Hikokwalaho, mina HOSI Xikwembu xa Israele, ndzi vurisa sweswo ndzi ri: ‘Ndzi ta vangela muti wa Yerusalema ni vaaki va Yuda ekhombo leri ri nga ta chavisa vanhu hinkwavo ngopfu, loko va ri twa. 13Ndzi ta avanyisa muti wa Yerusalema ndzi wu herisa, hilaha ndzi avanyiseke ni ku herisa muti wa Samariya hakona, swin'we ni ndyangu wa Akabu.Kumbe: Ndzi ta pima Yerusalema hi ngoti ya Samariya ni “vhaterepasi” ya yindlu ya Akabu Ndzi ta sula Yerusalema, kukotisa loko munhu a sula nkambana, kutani loko a hetile, a wu khubumeta. 14Ndzi ta fularhela vanhu va mina lava nga ta va va ha sele,hileswaku nyimba ya ka Yuda leyi saleke eka tinyimba ta 12 ndzi va nyiketa emavokweni ya valala va vona hinkwavo, leswaku valala lava va va hlula ni ku va endla mahlonga. 15Hikuva va endlile leswo biha emahlweni ka mina; va ndzi hlundzukisile ngopfu, ku sukela loko vatata wa vona va humile etikweni ra Egipta, ku fikela namuntlha.’ ”

16Manase ú dlayile vanhu lavo tala ngopfu, lava a va nga ri na nandzu, muti wa Yerusalema wu ko wu tala hi ngati ya vona, matlhelo hinkwawo. Xidyoho lexi, ú xi engeterile eka swidyoho swin'wana leswi a nga dyohisa vanhu va Yuda ha swona, loko a va kucetela ku endla leswo biha emahlweni ka HOSI Xikwembu.

17Kutani ke, mintirho leyin'wana ya Manase, ni hinkwaswo leswi a swi endleke, ni ta ku dyoha ka yena, swi tsariwile eka “Buku ya Matimu” ya tihosi ta Yuda. 18Manase a tietlelela, a lahliwa emutini wa yena entangeni wa Uza, kutani n'wana wa yena Amoni a sala a fuma.

Ta ku fuma ka Amoni eYuda

(II Tikr. 33:21-25)

19Amoni a a ri ni malembe ya 22 loko a sungula ku fuma, kutani a fuma malembe mambirhi a ri eYerusalema. Mana wa yena a a ri Mexulemete, N'wa-Harusi wa le Yotiba. 20A endla leswo biha emahlweni ka HOSI Xikwembu, ku fana ni tata wa yena Manase. 21A hanya hi tindlela hinkwato ta tata wa yena, a tirhela swifaniso swa swikwembu swa hava leswi tata wa yena a swi tirheleke ni ku swi nkhinsamela. 22A fularhela HOSI Xikwembu xa vatata wa yena, a nga hanyi hi tindlela ta xona. 23Siku rin'wana, malandza ya hosi Amoni ma endla makungu ya ku n'wi pfukela, kutani ma ya n'wi dlaya emutini wa yena. 24Kambe vaaki va tiko va dlaya vanhu hinkwavo lava a va endlile makungu yo pfukela hosi Amoni, kutani va veka Yosiyasi n'wana Amoni evuhosini bya tata wa yena. 25Mintirho leyin'wana ya Amoni, ni leswi a swi endleke, swi tsariwile eka “Buku ya Matimu” ya tihosi ta Yuda. 26Va n'wi lahla esirheni ra yena ra le ntangeni wa Uza, kutani Yosiyasi n'wana wa yena a sala a fuma.