Xitsonga 1989 (TSO89)
31

Ta Hezekiya loko a pfuxa vukhongeri

311Loko nkhuvo wu herile, Vaisraele hinkwavo lava a va tile enkhubyeni, va huma va ya emitini ya Yuda, va fika va fayetela maribye ya vugandzeri, va tsema ni timhandze ta Axera, va hindzimuxa tialitari ta le switsungeni leswo hlawuleka, etikweni hinkwaro ra Yuda, ni ra Benjamini, ni ra Efrayimi, ni ra Manase, va nga siyi na yin'we ya tialitari teto. Kutani Vaisraele hinkwavo va hangalaka, un'wana ni un'wana a kongoma ekaya ka yena.

2Kutani Hezekiya a hlawula mintlawa ya vaprista ni Valevhi, un'wana ni un'wana a ri ni ntirho wa yena entlaweni wa yena; a ku ri ni vaprista ni Valevhi lava a va fambisa magandzelo lama hisiwaka ni ya xinakulobye; van'wana a va tirhela HOSI Xikwembu hi ku xi tlangela ni ku xi dzunisa hi tinsimu, etinyangweni ta yindlu ya xona. 3

31:3
Tinhl. 28:1 – 29:39
Hi ku ya hi nawu wa HOSI Xikwembu, Hezekiya yena a a pambula emintlhambini ya yena, a humesa swifuwo swa magandzelo lama hisiwaka siku rin'wana ni rin'wana loko ri xa ni loko ri pela; a a humesa ni swifuwo swa magandzelo lama hisiwaka ya siku ra Savata, ni ya siku ra ku tshama ka n'weti, ni ya minkhuvo leyikulu ya lembe.

4

31:4-5
Tinhl. 18:12-13,21
Naswona, Hezekiya a lerisa hinkwavo lava akeke eYerusalema ku tisele vaprista ni Valevhi leswi swi va fanelaka, leswaku va va ni matimba entirhweni lowu va rhwexiweke wona hi nawu wa HOSI Xikwembu. 5Loko Vaisraele va twa xileriso lexi, va hatla va humesa leswi va sunguleke ha swona ku tshovela, swo kota mavele, ni vhinyo, ni mafurha, ni vulombe, ni swin'wana swa le masin'wini, va humesa ni vukhume bya swilo leswi hinkwaswo, loko va hetile ku tshovela. 6Vanhu va Israele lava akeke emitini ya Yuda, swin'we na vona va ka Yuda, va tisa vukhume bya mintlhambi ya vona ya tihomu ni tinyimpfu, va tisa ni swa le masin'winiVan'wana va ri: va tisa ni vukhume bya swa le masin'wini leswi va tiboheke ku swi nyiketa eka HOSI Xikwembu xa vona, kutani va swi fumba hi tinhulu-nhulu eTempeleni. 7Va sungula ku tisa swilo leswi hi n'hweti ya vunharhu, va heta hi n'hweti ya vu-7. 8Loko Hezekiya ni tindhuna ta yena va vona tinhulu ta kona, va tlangela HOSI Xikwembu, va nkhensa ni Vaisraele vanhu va xona. 9Hosi Hezekiya a vutisa vaprista ni Valevhi hi tlhelo ra matirhisele ya tinhulu teto ta swakudya, 10kutani Muprista Lonkulu Azariya wa ka Sadoki a hlamula hosi a ku: “Ndhabezitha, himpfhuka xa loko Vaisraele va sungurile ku humesa mihlengo ya vona va yi tisa haleno Tempeleni, ha dya hi xurha, swin'wana swi sala. HOSI Xikwembu xi katekisile mavoko ya vanhu va xona, kutani swilo swo tala leswi mi swi vonaka, hi leswi nga sala loko hi pamburile swa hina.”

11Hezekiya a lerisa leswaku ku lulamisiwa makamari ya vuhlayiselo eTempeleni, kutani ku endliwa sweswo. 12Vanhu va veka eka wona mihlengo ya vona ni tinyiko tin'wana ta vona eka Xikwembu, hinkwaswo swi hlayiseka.Kumbe: hi ku chivirika Mulanguteri wa makamari lawa a a ri Konaniya wa ka Levhi, xandla xa yena a ri makwa wa yena Ximeyi. 13Vapfuni va Koniya ni makwavo wa yena Ximeyi, a va ri Yehiele, na Azaziya, na Nahata, na Asahele, na Yerimoto, na Yozabadi, na Eliele, na Yixi-Makiya, na Mahata, na Benaya; vanhu lava a va hlawuriwile hi hosi Hezekiya hi byakwe, na Azariya murhangeri wa mintirho hinkwayo ya Tempele. 14Loyi a amukelaka tinyiko leti vanhu va ti humeselaka Xikwembu hi ku titwa, a a ri Kore n'wana Imina wa ka Levhi, mulanguteri wa nyangwa ya Tempele ya le vuxeni; naswona hi yena loyi a a pambula eka leswi humeseriwaka HOSI Xikwembu ni ka leswo hlawuleka ngopfu, a phamela ha swona vaprista ni Valevhi. 15Vapfuni va yena a va ri Edeni, na Miniyamini, na Yexuwa, na Xemaya, na Amariya, na Xekaniya; vanhu lava a va chivirikela ku phakela vaprista emitini ya vona, va phamela ni Valevhi-kulobye ni vana va vona, hi ku ya hi mintlawa ya vona. 16Lava phakeriwaka swakudya emitini a va ri vavanuna lava tsarisiweke etibukwini, swin'we ni vana va vona va xinuna va malembe manharhu ku ya henhla. A ku phakeriwa ni lava a va ya tirha eTempeleni siku rin'wana ni rin'wana, loko nkarhi wa ntlawa wa vona wu fikile. 17Vaprista a va tsarisiwa hi ku ya hi mindyangu ya ka vona. Valevhi vona a va tsarisiwa ku sukela loko va ri ni malembe ya 20, hi ku ya hi tifanelo ta vona ni mintlawa ya vona. 18Hinkwavo a va tsarisiwa swin'we ni vasati va vona ni vana va vona va xinuna ni va xisati, ni va ka vona hinkwavo, hikuva a va pfumeleriwa ku phakeriwa leswo hlawuleka minkarhi hinkwayo.Kumbe: hikuva a va chivirika eku tibasiseni ka vona 19Loko va ri vaprista va ka Aroni lava akeke kusuhi ni masimu ya vona ehandle ka miti ya ka vona, a va phakeriwa hi vavanuna lava tsarisiweke etibukwini.

20Hi swona leswi Hezekiya a swi tirheke etikweni hinkwaro ra Yuda, a chivirikela ku endla leswi lulameke, leswi nkhensekaka emahlweni ka HOSI Xikwembu xa yena. 21Ú tinyiketile hi mbilu ya yena hinkwayo ku fambisa mintirho ya vukhongeri eTempeleni, a ri karhi a lava Xikwembu, a hlayisa milawu ya xona ni swileriso swa xona, kutani a kateka swinene.

32

Vasiriya va sungula ku hlasela tiko ra Yuda

(II Tih. 18:13-17; Es. 36:1-22)

321Endzhaku ka loko Hezekiya a tikombile ku va munhu wo tshembeka hi mintirho ya yena, Senakeribi hosi ya Asiriya a huma nyimpi, a nghena etikweni ra Yuda, a ya rhendzela miti ya makhokholo hi mixaxa ya mavuthu ya yena, a ri ni makungu ya ku hlasela miti leyi, a yi teka. 2Loko Hezekiya a vona leswaku Senakeribi ú tele ku ta hlasela ni muti wa Yerusalema, 3a kanela mhaka ni varhangeri va muti ni tindhuna ta le ntsindza, a boxa miehleketo ya yena ya ku ya seletela swihlovo leswi nga handle ka muti, kutani va twisisa makungu lawa. 4Va rhamba vanhu vo tala, kutani va ya seletela swihlovo hinkwaswo swa le handle, va biyelela ni lexi khulukelaka endzeni ka muti, hi mugerho wo ceriwa ehansi ka misava.Kumbe: va siva ni xinambyana lexi cheletaka rivala A va byelana va ku: “Loko tihosi ta Asiriya ti tshuka ti humelela, a ti nga ha kumi mati yo ringana.”

5Hezekiya a nghena hi matimba entirhweni wa ku pfuxa rirhangu ra muti hinkwako laha a ri wile kona, a aka ni swihondzo ehenhla ka rona,Van'wana va ri: a lehisa ni swihondzo ku ya ehenhla kutani a aka rirhangu ra vumbirhi ri rhendzela lero sungula, a tiyisa muti wa Davhida laha va nge hi le “Milo”; naswona a tilavela matlhari layo tala ni switlhangu leswo tala. 6A hlawula ni vafambisi va mavuthu, a va veka ku rhangela vavanuna hinkwavo va muti, kutani a va vitana hinkwavo erivaleni leri nga kusuhi ni nyangwa ya muti, a vulavula na vona hi marito lama tiyisaka nhlana, a ku: 7“Tiyani, mi nga heli mbilu. Mi nga chavi loko mi vona hosi ya Asiriya ni mavuthu ya yena layo tala, mi nga tshuki mi rhurhumela, hikuva Loyi a yimaka na hina, ú ni matimba ku tlula mavuthu lawa hinkwawo. 8Senakeribi ú tisirhelela hi vanhu va nyama ni ngati, kasi loyi a yimaka na hina i HOSI Xikwembu xa hina! Xi ta hi pfuna, xi hi lwela enyimpini.” Kutani vanhu va sungula ku titwa va tiyile, loko va twa ku vulavula ka Hezekiya hosi ya Yuda.

9Endzhakunyana ka timhaka teto, Senakeribi hosi ya Asiriya a fika kusuhi ni muti wa Lakixi, a ri ni mavuthu ya yena hinkwawo. Kutani a rhuma malandza ya yena eka hosi Hezekiya ni ka va ka Yuda hinkwavo lava a va ri na yena eYerusalema; varhumiwa lava a va rhwexiwile rito leri nge: 10“Mina Senakeribi hosi ya Asiriya, ndzi vutisa n'wina mi tumbelaka emutini wa Yerusalema, ndzi ri, ma ha tshemba yini ke? 11Hezekiya wa mi kanganyisa, loko a mi khongotela a ku: ‘HOSI Xikwembu xi ta hi lamulela emavokweni ya hosi ya le Asiriya.’ Ú lava ntsena ku mi lovisa hi ndlala ni torha. 12N'wina va ka Yuda na n'wina vaaki va Yerusalema, xana a hi yena Hezekiya loyi a ha ku herisaka magandzelo eswitsungeni swa yena leswo hlawuleka, a susa ni tialitari ta yena xana? Ina, hi yena, hikuva ú mi lerisile ku gandzela emahlweni ka alitari yin'we ntsena, mi humesa magandzelo lama hisiwaka ehenhla ka alitari yoleyo ntsena. 13Ma rivala leswi mina ni vatata wa mina hi swi endleke loko hi hlasela matiko, hinkwako emisaveni. Swikwembu swa matiko lawa swi tsandzekile ku lamulela vaaki va wona emavokweni ya mina. 14Kutani exikarhi ka swikwembu swa matiko lawa, ku hava na xin'we lexi koteke ku ma lwela. Xana mi tshemba leswaku Xikwembu lexi xa n'wina xi nga kota ku mi kutsula emavokweni ya mina xana? 15Hikokwalaho ndzi ri, mi nga pfumeli leswaku Hezekiya a mi kanganyisa hi ndlela leyi; mi nga n'wi tshembi, hikuva a ku na Xikwembu ni xin'we lexi koteke ku ponisa vanhu va matiko man'wana ni tihosi ta vona emavokweni ya mina kumbe emavokweni ya vatata wa mina. Xana Xikwembu xa n'wina xi nga swi kotisa ku yini ku mi lamulela emavokweni ya mina xana?”

16Varhumiwa va Senakeribi va ya emahlweni va sandza HOSI Xikwembu na Hezekiya nandza wa xona, hi marito layo tano. 17Senakeribi a tsala ni mapapila yo sola HOSI Xikwembu xa Israele, a xi rhuketela hi marito lama nge: “Swikwembu swa vanhu va matiko man'wana a swi va lamulelanga emavokweni ya mina. Hikokwalaho, na xona Xikwembu xa Hezekiya xi nga ka xi nga mi lamuleli emavokweni ya mina, n'wina vanhu va xona!” 18Marito lawa, varhumiwa va Senakeribi a va ma huwelela hi ririmi ra Xiyuda etindleveni ta vaaki va Yerusalema lava a va yimile erirhangwini ra muti. Vaasiriya a va ringeta ku chavisa va le Yerusalema va va heta matimba, leswaku va ta va tekela muti. 19Xikwembu xa Yerusalema, Vaasiriya a va vulavula ha xona ku fana ni loko va vulavula hi swikwembu swin'wana swa vamatiko, leswi endliweke hi mavoko ya vanhu.

Xikwembu xi lamulela Hezekiya

(II Tih. 19:1-37; Es. 37:1-38)

20Kavaloko hosi Hezekiya ni muprofeta Esaya n'wana Amotsi va languta etilweni, va huwelela eka HOSI, Xikwembu xa le matilweni. 21Kutani xona xi rhuma ntsumi ya xona, yi ya dlaya masocha hinkwawo ni tindhuna ta wona, emixaxeni ya hosi ya Asiriya. Hiloko Senakeribi a muka a ri ni tingana; kutani siku rin'wana, loko a ya khongela endlwini ya xikwembu xa yena, van'wana va vana va yena va n'wi dlayela kona hi fumu. 22Hi mukhuva wolowo, HOSI Xikwembu xi lamulela Hezekiya ni vaaki va Yerusalema emavokweni ya Senakeribi hosi ya Asiriya, ni le mavokweni ya mavuthu ya yena hinkwawo; kutani xi va nyika ku rhula, va nga ha hlaseriwi hi munhu. 23Vanhu lavo tala va ta eYerusalema ku ta nkhensa HOSI Xikwembu hi tinyiko ta vona; na yena Hezekiya hosi ya Yuda, va n'wi nkhensa hi tinyiko to saseka. Kutani ku sukela enkarhini wolowo, vamatiko hinkwavo va n'wi xixima swinene.

Ta ku vabya ka Hezekiya

(II Tih. 20:1-11; Es. 38:1-22)

24Emasikwini walowo, Hezekiya a khomiwa hi vuvabyi, a va kusuhi ni ku fa; kutani a huwelela eka HOSI Xikwembu, xona xi n'wi hlamula,Kumbe: Hezekiya ... a vulavula na xona, kutani xona xi n'wi horisa xi n'wi komba mahlori xi n'wi horisa. 25Kambe Hezekiya a tsandzeka ku nkhensa tintswalo leti Xikwembu xi nga n'wi endlela tona, kutani hi ku tikurisa ka yena, a tivangela vukari bya Xikwembu, byi wela ni va ka Yuda ni va le Yerusalema. 26Kambe loko ku hundzile nkarhi, Hezekiya ni va le Yerusalema va tshika ku tikurisa, va tisola, kutani HOSI Xikwembu na xona xi tshika ku va hlundzukela, ku fuma ka Hezekiya ku kondza ku hela.

Hezekiya a komba rifuwo ra yena eka va le Babilona

(II Tih. 20:12-19; Es. 39:1-8)

27Hezekiya a a fumile ngopfu, a ri ni tindlu to hlengeletela eka tona rifuwo ra yena hinkwaro, kukota nsuku, ni silivhere, ni maribye ya nkoka, ni maviriviri, ni switlhangu, ni swibya swa tinxaka-xaka swa nxavo wa le henhla. 28A a ri ni tindlu to hlayisela eka tona mavele, ni vhinyo, ni mafurha. Swifuwo swa yena leswikulu ni leswitsongo swa tinxaka-xaka a swi tata swivala swa yena. 29Yena n'winyi, a a tiakele miti, a tilavela ni mintlhambi ya tihomu ni ya tinyimpfu leto tala, Xikwembu xi ri karhi xi andzisa rifuwo ra yena. 30Hi yena Hezekiya loyi a nga siva mati lama humaka exihlobyeni xa Gihoni, leswaku ma nga khuluki ma ya enkoveni, kambe ma khulukela endzeni ka muti, hi tlhelo ra le vupeladyambu. Kutani Hezekiya a kateka emintirhweni ya yena hinkwayo. 31Siku rin'wana, tihosi ta le BabilonaVan'wana va ri: hosi ya Babilona ti rhuma vanhu eka Hezekiya ku n'wi pfuxela, ni ku vutisisa mahlori ya ku hanyisiwa ka yena. Kambe emhakeni ya varhumiwa lava, Xikwembu xi tshika Hezekiya a ri yexe, hikuva a xi lava ku n'wi kamba, ku vona leswi a nga na swona embilwini ya yena.

Ta ku fa ka Hezekiya

(II Tih. 20:20-21)

32Mintirho leyin'wana ya Hezekiya ni hinkwaswo leswi a swi endleke, swi tsariwile ebukwini ya “Swivono swa muprofeta Esaya n'wana Amotsi”, ni le bukwini ya “Matimu ya Tihosi ta Yuda ni ta Israele”. 33Hezekiya a tietlelela, kutani va n'wi lahla ni vakokwa wa yena emasirheni ya le henhla ya va ka Davhida. Vanhu hinkwavo va tiko ra Yuda ni vaaki va Yerusalema va n'wi rila. Kutani Manase n'wana wa yena a sala a fuma.

33

Ta ku fuma ka Manase eYuda

(II Tih. 21:1-9)

331Manase a a ri ni malembe ya 12 loko a sungula ku fuma, kutani a fuma malembe ya 55 a ri eYerusalema. 2

33:2
Yer. 15:4
A endla leswo biha emahlweni ka HOSI Xikwembu, hi ku landza swa manyala ya vamatiko lava hlongoriweke hi HOSI Xikwembu, loko Vaisraele va nghena etikweni. 3Ú tlherile a pfuxa vukhongeri bya le switsungeni leswo hlawuleka, lebyi tata wa yena Hezekiya a a byi herisile; a akela Baali tialitari, a vatla ni mhandze ya Axera xikwembukazi, a nkhinsamela dyambu ni n'weti ni tinyeleti, a swi tirhela. 4
33:4
II Sam. 7:13
A aka tialitari endlwini ya HOSI Xikwembu, emutini wa Yerusalema lowu HOSI Xikwembu xi vulavuleke ha wona, siku xi nga te: “Hi kona laha ndzi nga ta gandzeleriwa kona masiku hinkwawo.” 5Eswivaveni swimbirhi swa yindlu ya HOSI Xikwembu, Manase a aka tialitari to gandzelela eka tona dyambu ni n'weti ni tinyeleti. 6Naswona a hisa vana va yena va xinuna enkoveni wa Hinomu, a endla magandzelo ha vona. A vhumbha, ni ku hlahluva, ni ku vutisa vafi, a tirhisana ni vangoma ni lava fembaka. A endla leswo biha ngopfu emahlweni ka HOSI Xikwembu, a kondza a xi hlundzukisa swinene. 7
33:7-8
I Tih. 9:3-5
II Tikr. 7:12-18
Manase a endla xifaniso xa xikwembu xa hava, a xi yimisa eTempeleni; kasi Xikwembu a xi byerile Davhida na Solomoni n'wana wa yena xi ku: “ETempeleni leyi ni le mutini lowu wa Yerusalema, lowu ndzi wu hlawuleke exikarhi ka miti ya tinyimba hinkwato ta Israele, hi kona laha ndzi nga ta gandzeleriwa kona masiku hinkwawo. 8Naswona, loko Vaisraele va ndzi yingisa hi xichavo ni loko va hanya hi swileriso swa mina hinkwaswo, va hlayisa milawu ni swiletelo leswi ndzi va leriseke swona hi nomo wa Muxe, ndzi nga ka ndzi nga va tsendzelekisi va ya kule ni tiko leri ndzi ri nyikeke vatata wa vona.” 9Kutani Manase a dyohisa va ka Yuda ni vaaki va Yerusalema, va endla leswo biha ku tlula vamatiko lava herisiweke hi HOSI Xikwembu, loko Vaisraele va nghena etikweni.

Ta ku tisola ka Manase

10HOSI Xikwembu xi vulavula na Manase ni vanhu va yena, kambe vona va ala ku yingisa. 11Hikokwalaho HOSI Xikwembu xi rhuma tindhuna ta Vaasiriya ni mavuthu ya tona, va hlasela tiko ra Yuda, va khoma Manase, va n'wi hulela muhalo, va n'wi yisa eBabilona a bohiwile hi tinketani. 12Loko a ri emaxangwini, Manase a huwelela eka HOSI Xikwembu xa yena ni xa vatata wa yena, a titsongahata emahlweni ka xona, 13a xi khongela; kutani xona xi n'wi yingisa, xi amukela xirilo xa yena, kutani xi n'wi tlherisela eYerusalema, leswaku a vuyela evuhosini bya yena. Kavaloko Manase a swi vona leswaku HOSI hi yona yi nga Xikwembu.

14Endzhaku ka timhaka teto, Manase a aka rirhangu leri tlakukeke swinene, ro sirhelela muti wa Davhida, ri hundza evupeladyambu bya xihlovo xa Gihoni, ri lulama ni nkova wa Kedroni, ri rhendzela ni xivandla lexi va nge i Ofele, ri ya fika eka Nyangwa-ya-Tinhlampfi. Naswona Manase a veka tindhuna ni mavuthu ya tona emitini hinkwayo ya makhokholo ya tiko ra Yuda. 15A herisa eTempeleni vukhongeri bya swikwembu swa vamatiko, a susa ni xifaniso lexi a xi ri kona, a hirimuxa tialitari hinkwato leti a a ti akile exitsungeni xa Tempele ni le mutini wa Yerusalema, a ya cukumeta maribye ya tona ehandle ka muti. 16Manase a pfuxa alitari ya HOSI Xikwembu, a humesela ka yona magandzelo ya xinakulobye ni ya ku nkhensa. Kutani a lerisa va ka Yuda ku gandzela HOSI Xikwembu xa Israele ntsena. 17Hambileswi vanhu a va ha humesa magandzelo eswitsungeni leswo hlawuleka, a va ma humesela HOSI Xikwembu xa vona ntsena.

Ta ku fa ka Manase

(II Tih. 21:17-18)

18Kutani ke, mintirho leyin'wana ya Manase, ni hilaha a khongeleke Xikwembu xa yena hakona, ni marito ya vaprofeta lava vulavuleke na yena hi vito ra HOSI Xikwembu xa Israele, swi tsariwile ebukwini ya “Matimu ya Tihosi ta Israele”. 19Naswona, ebukwini ya “Matimu ya Vaprofeta”,Kumbe: ebukwini ya Hozayi ku tsariwile timhaka leti: Ku khongela ka Manase, ni hilaha xikhongelo xa yena xi amukeriweke hi Xikwembu hakona; ku homboloka ka yena ni swidyoho swa yena, loko a nga si titsongahata a tisola; nongonoko wa switsunga leswo hlawuleka leswi a dzimeke eka swona timhandze ta Axera, ni tindhawu leti a nga yimisa eka tona swifaniso swa swikwembu swa hava. 20Kutani Manase a tietelelela kukota vakokwa wa yena, a lahliwa emutini wa yena eYerusalema. Kutani Amoni n'wana wa yena a sala a fuma.

Ta ku fuma ka Amoni eYuda

(II Tih. 21:19-26)

21Amoni a a ri ni malembe ya 22 loko a sungula ku fuma, kutani a fuma malembe mambirhi a ri eYerusalema. 22A endla leswo biha emahlweni ka HOSI Xikwembu, ku fana na Manase tata wa yena. Amoni a gandzela ni ku nkhinsamela swifaniso hinkwaswo swa vukhongeri bya hava, leswi Manase tata wa yena a a swi endlile. 23Manase a a titsongahatile a tisola, kambe n'wana wa yena Amoni a nga titsongahatanga, swidyoho swa yena swi ya swi kula.

24Siku rin'wana, malandza ya hosi Amoni ma endla makungu ya ku n'wi pfukela, kutani ma ya n'wi dlaya emutini wa yena. 25Kambe vaaki va tiko va dlaya vanhu hinkwavo lava a va endlile makungu yo pfukela hosi Amoni. Kutani va veka Yosiyasi n'wana Amoni evuhosini bya tata wa yena.